Ödünç İş İlişkisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ödünç İş İlişkisi

4857 Sayılı İş Yasasının 7. maddesi özel istihdam bürolarının serbest bırakılmasıyla; doktrinde “ödünç iş ilişkisi” kavramı ile “geçici iş ilişkisi” kavramı karşılaştırıldı.

Bazılarına göre aynı kavramdı ve sadece dilimize çevirinin yanlış yapılmasından kaynaklanıyordu. Biz de kısaca kavramı konumuz açısından uygulamaya bakarak açıklayacağız.

26 Haziran 2002’de yayınlanan Bilim Komisyonu Tarafından Hazırlanan İş Kanunu Tasarısı ve Gerekçesinde “ödünç iş ilişkisi” kavramı madde.8 ‘de açıklıkla kullanılmıştır. Madde. 8/c de “ödünç iş ilişkisinin” mesleki faaliyet olarak yürütülmesine ve özel istihdam bürolarının iş aracılığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır” der ve madde 93’de “mesleki faaliyet olarak ödünç iş ilişkisi” ve “taraflar arasındaki iş ilişkisi sözleşmesi” detaylı olarak belirtilmiştir. Tepkiler üzerine 93. madde tamamen kaldırıldı ve 4857 sayılı İş Kanunu 7. maddesinde genel hükümle özel istihdam bürolarının bir arada düzenlendiği bir noktaya gelindi. Yine birtakım belirsizlikler yaratıldı; ağırlıklı olarak işverenler arasında veya holdingde işçi, ödünç veya geçici işçi şeklinde düzenlenmiş görünüyor[1].

Ödünç iş ilişkisi:”ödünç veren işveren olarak adlandırılan bir işverenin, ödünç verilen işçi konumunda bulunan kendi işçisini, onun rızasını da almak koşuluyla, ödünç alan işveren sıfatını taşıyan üçüncü ve sadece iş görme borcunu onun emir ve talimatları altında ifasına yönelik olarak, bir bedel karşılığında veya hiçbir menfaat beklentisi olmaksızın gönderilmesi ile ortaya çıkan üç taraflı bir ilişkidir[2].

Almanya ve İsviçre Hukukunda bu kavramlara (geçici iş ilişkisi-ödünç iş ilişkisi) yer verilmiş ancak değişen tutumlarla net bir kavram getirilmemiştir. Özellikle vurgulanması gereken konu ödünç iş ilişkisinin “mesleki faaliyet” olarak yapılıp yapılmadığıdır. “İşçinin sırf başkasına ödünç verilmek üzere işe alınması halidir” ve bu tür olayda ödünç verenin o işçiyi çalıştırabileceği, kendisine ait ve üretim yapan bir işyeri bile mevcut değildir[3]. Özel istihdam bürolarının faaliyet kapsamının çoğunluğunu; bizde ve dünyada en çok bu tür ödünç iş ilişkisi oluşturmaktadır. Birçok ülkede konu yasal düzenlemelere kavuşturulmuştur[4]. İşçi özel istihdam bürosu tarafından işe alınır ve başka şirketin ihtiyaçları için çalışır, özel istihdam büroları işverenlerin tüm yetki ve yükümlülüklerine sahiptir[5]. Ödünç alan işverenin işletmesine geçerli olan çalışma koşulları ödünç işçi içinde geçerli olmalıdır[6].

Kanımızca İş Yasasında “ödünç iş ilişkisi” kavramını yer almalı ve İş Kur Yasasında yer alan “iş ve işe aracılık” konusu temellendirilmeliydi. İş Yasasındaki “geçici iş ilişkisi” kavramı bu konuyu uygulamada karşılayamamaktadır*. Geçici iş ilişkisi; mevsimlik işler için kullanılabilir bir kavramdır, sürekliliği yoktur, üç taraflı bir iş ilişkisi içermeyebilir. Arada bir aracı olmasıda şart değildir[7]. Örneğin; salça fabrikaları, sezonunda geçici işçi alıyor. Belirli süreli iş sözleşmesi ile 3 ay çalıştırıyor.

Ancak kavram kargaşasına sebebiyet vermemek amacıyla “sürekli ödünç iş ilişkisi” ve “geçici ödünç iş ilişkisi” kavramları kullanılabilir.

Sürekli (mesleki) ödünç iş ilişkisi: Bu tür iş ilişkisinde bir “ödünç veren işveren” , “ödünç alan işverenler” ve “işçi” vardır. Ödünç veren işveren özel veya tüzel kişiliğe sahip özel istihdam bürosudur, işçinin işvereni durumundadır ve aralarında belirsiz süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) vardır. İşveren işçisini sürekli olarak iş sözleşmesine konu olan yetenekleri çerçevesinde başka işverenlere verir. Ödünç alan işverenle işçi arasında belirli süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) söz konusu olur. Bu süre bittiğinde işçi başka bir işverene verilmek üzere kendi işvereninin yanına döner . işçi hep ödünç işçidir.

Geçici ödünç iş ilişkisi: Bu iş ilişkisinde iki farklı durum söz konusudur; birinci durumda, “ödünç veren işveren” “ödünç alan işveren” ve “işçi” var. İşçi ödünç veren işverenin işçisi durumunda, aralarında belirsiz süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) var. Ancak yapacak işleri olmadığında veya yardım amacıyla başka bir işverenin hizmetine kendi işçisini ödünç olarak vermesidir. Ödünç alan işveren ile işçi arasında geçici ödünç iş ilişkisi oluşur, bu süre bittiğinde kendi işvereninin işinde çalışmaya devam eder. Burada işçisini ödünç veren işveren işçisini sürekli olarak başka işverenlere ödünç vermemektedir. Gerekli olduğunda işçinin rızası alınarak verilebilir.

İkinci durumda, aracılık hizmeti veren özel istihdam bürosu işe ihtiyacı olan işçiye veya belirli süre için işçiye ihtiyacı olan işverene belirli bir ücret karşılığında işçi ile işvereni karşılaştırır. Özel istihdam bürosu ile işçi arasında hiçbir iş ilişkisi söz konusu olmaz. Yalnızca işçiye ihtiyacı olan işverenle işçi arasında belirli süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) söz konusu olur. Süre bittiğinde iş ilişkisi de biter, bu süre 6 ayı geçemez ve iki defadan fazla tekrarlanamaz, onsekiz ayı geçerse bu belirsiz süreli iş ilişkisi haline dönüşür.


[1] DERELİ, TİSK Yayın No:238, s.33-34

[2] TÜRKMEN, s.49

[3] AKYİĞİT, Ercan, Ödünç İş İlişkisi, İstanbul, 1995, s.33-34

[4] TUNCAY, TİSK Yayın No:238, s.37

[5] TREU, TİSK Yayın No:238, s.27

[6] LÖWİSCH, Manfred, “İşsizliğe Karşı İş Hukuku Önlemleri”, İşsizliğin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Açısından Sorunları”, Ankara, 2003, s.227, Çeviren: Alpay Hekimoğlu.

*ARICI, Kadir, Bkz. TİSK Yayın No:238, s. 63, “ödünç iş ilişkisi kavramının koruması gereği hakkındaki görüşleri”

[7] Bkz. aynı görüşte DERELİ, TİSK Yayın No:238, s.67

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
21412 kere okundu

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Franchising
Yeni Mezunlar İş Ararken Nelere Dikkat Etmeli?
Şikayet Yönetimi
KOBİ'lerde Yönetimde İnovasyon ve Yönetim Rönesansı
KOBI'ler için 10 Adımda Güvenli Seyir
İş Dünyasında Çatışmaları, Yapanlar Değil İsteyenler Kazanır
Pazarlama Planı Örneği
Çalışan Hakları, İşçinin Korunması ve İşverenin Sorumlulukları
Melek Yatırımcı Kimdir? O Gerçekten bir Melek mi?
Enflasyonun sonuçları
Enflasyon nedir ?
KOBİ'ler Eğitim Alırken Nelere Dikkat Etmeliler?
Buy-ology, satın alma bilimi
Aşk Yönetimi
İletişim Testisi İletişim Yolunda Kırılır

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

KOBI Teşvik Belgesi

KOBI Teşvik Belgesi

KOBİ kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler ile Avrupa Birliği normlarına ve uluslararası anlaşmalara uygun olarak desteklenmelerini, uluslararası düzeyde rekabet edebilmelerini teminen üretim, kalite ve standartlarını artırmalarını, istihdam yaratmalarını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

OFİS VE İNSAN

Ergonomi nedir?

Ergonomi nedir?

Ergonomiye kısaca fiziksel çevrenin insana uyumlaştırılması süreci diyebiliriz. Günümüz endüstri çağında makine-insan arasındaki artan ilişkiler, insana uyumlu çevre, eşya, makine, ofis vs. gibi fiziksel çevre birimlerinin yaratılması çabalarını zorunlu kılıyor.

İş yerinde Mutlu Olmanın Yolları

İş yerinde Mutlu Olmanın Yolları

Araştırmalar iş yerinde mutlu olan çalışanların daha üretken ve kalıcı olduklarını gösteriyor. Ancak, özellikle son yıllarda işverenlerin karşılaştıkları en büyük zorluklardan biri; çalışanların iş yerinde mutlu olmalarını sağlayarak, işten çıkmaların önüne geçmek.

İŞ DÜNYASI

İşletmelerde Total Risk Yönetimi (ERM)

İşletmelerde Total Risk Yönetimi (ERM)

Günümüzde işletmeler ayakta kalabilmek ve olası tehtitlere karşı hazırlıklı olabilmek için risk yönetimi üzerinde yoğunlaşmaktadır.

HUKUK / MUHASEBE

“Eser” Niteliği Taşıyan Ürünleri Nasıl Satın Alırsınız?

“Eser” Niteliği Taşıyan Ürünleri Nasıl Satın Alırsınız?

Eser denildiğinde birçoğumuzun aklına resim, fotoğraf, heykel gibi güzel sanat eserleri gelse de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda (FSEK) tanımlanan eser tanımına bakıldığında güzel sanat eserleri yanında ilim ve edebiyat eserleri, bilgisayar programları, mimari maketler vb şartları taşıyan birçok ürünün eser olarak tanımlanmiş olduğunu görürsünüz.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi

Tufan KARACA ile YÖNETİM VİZYONU

Tufan Karaca

ARKAM YOK MARKAM VAR

  • Markalaşma kültürü

    Markalaşma bir kültürdür. Evet bu lafı son yıllarda bu ve benzeri şekillerde birçok yerde duyduk. Marka dediğimiz kavramın sadece bir ürün logosu ya da bir kutunun üzerindeki amblemden ibaret olmadığını artık çoğu insan biliyor.

tümü

PATRONA TAVSİYELER

Bayi Prim Sistemi

Bayi Prim Sistemi

Bayilere prim vermek satış yönetiminin en önemli kararlarından biridir. Prim nasıl verilecek, ne kadar verilecek, nasıl ödenecek, ne zaman ödenecek gibi sorular bu kararın içinde cevaplanmalıdır. Bayi priminde amaç bayiyi teşvik etmektir. Bu amacın gerçekleşmesi için prim sistemi iyi tasarlanmalıdır.