Teminat Mektuplarında Süre Uygulamaları ve Hukuki Etkileri

Teminat mektuplarında sürenin belirlenmesi birçok açıdan önem taşır. Başlıca boyutları şunlardır.

• Muhatabın tazmin talebinde bulunabileceği süreyi netleştirme,

• Mektup kapsamındaki risklerin zaman boyutuyla sınırlandırılması,

• Bankanın mektubu düzenleyebilmesi,

• lehdarın komisyon borcunun devam edip etmediği ve mektuba bağlı teminatların çözülmesi

Teminat mektupları süre açısından süresiz ve süreli olmak üzere iki gruba ayrılır:

1- Süresiz Teminat Mektupları

Süresiz teminat mektuplarında muhatap, riskin doğduğu herhangi bir zamanda bankadan talepte bulunabilir. Bankanın bu tür mektuplarda sorumluluktan kurtulabilmesi için ya muhatabın açıkça ibrası ya da mahkeme kararı ile bankanın sorumlu olmadığına hükmedilmesi gerekir.

2- Süreli Teminat Mektupları

Süreli mektuplar ise sürenin belirlenme biçimine göre ikiye ayrılır:

• Geçerlilik süresi esaslı mektuplar: Bu tür mektuplarda mektupta belirtilen tarihten önce riskin doğmuş olması şartıyla, muhatap on yıllık zamanaşımı süresi içinde tazmin talebinde bulunabilir.

• Tazmin talebi süresi esaslı mektuplar: Mektupta belirtilen süre, bankaya yazılı ve geçerli bir tazmin talebinin ulaşması için tanınmış bir süredir. Bu süre içinde talep gelmezse bankanın sorumluluğu sona erer.

3- İhtiyati Tedbir Kararının Etkisi

Teminat mektubuna ilişkin bir ihtiyati tedbir kararı verilmişse, kararın içeriği belirleyici olacaktır:

• Eğer tedbir kararı doğrudan tazmini engelliyorsa, muhatap tazmin talebinde bulunamaz ve bu durumda süre işlemeye başlamaz.

• Tedbir sadece ödemenin yapılmasını engelliyorsa, muhatap talepte bulunabilir; ancak banka tedbir kalkana kadar ödeme yapamaz. Bu durumda banka, süresi içinde geçerli bir talep mevcutsa, tedbirin kalkmasıyla ödeme yükümlülüğü altına girer.