TSRS Sürdürülebilirlik Raporlarında Dijital Ve Yeşil İkiz Dönüşüm

Hatırlayacağınız üzere, özellikle sanayi sektörü için “İstanbul Kalkınma Ajansı” tarafından desteklenen "İkiz Dönüşüme (Dijital Dönüşüm ile Yeşil Dönüşümün, birbirlerinden bağımsız olarak değil, birbirini destekleyen iki temel güç olarak birlikte planlanarak hayata geçirilmesi süreci) yönelik, Teknoloji Altyapılarının Oluşturulması / TSRS Sürdürülebilirlik Raporlamaları Platformu" projesi, “İSO İstanbul Sanayi Odası ve MESS Türkiye Metal Eşya Sanayicileri Sendikası MEXT Teknoloji Merkezi” iş birliği ile yürütülmekte!

İstanbul'daki üretim ve imalat sanayi firmalarının, “Sürdürülebilirlik Raporlamasına” geçiş sürecini hızlandırmayı, dijital ve yeşil dönüşüm kapasitelerini güçlendirmeyi ve de uluslararası standartlara uyum süreçlerini kolaylaştırmayı hedefleyen “TSRS / Sürdürülebilirlik Raporlama Platformu Projesi” ile yürütülen etkinlikler kapsamındaki, “Sürdürülebilirlik Raporlamasında Yeni Yaklaşımlar ve İyi Uygulamalar / Değer Zinciri Odaklı Raporlama” paneli, geçtiğimiz aylarda Odakule’de gerçekleştirildi!

Değer zinciri odaklı raporlama yaklaşımında amaç; dijital teknolojilerin sunduğu verimliliği, çevresel hedeflere ulaşmak ve karbon ayak izini azaltmak için kullanmaktır!..

Bu nedenle yapay zekâ destekli olarak “İkiz Dönüşüm”ün detaylarına baktığımızda, karşımıza;

• Dijital Dönüşüm / Yapay zekâ + Büyük veri (Big Data) + Nesnelerin interneti (IoT) ve Bulut Bilişim gibi teknolojilerin iş süreçlerine entegre edilmesi…
• Yeşil Dönüşüm / Karbon emisyonlarının azaltılması + Enerji verimliliğinin artırılması + Yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş ve Döngüsel Ekonomi Modellerinin benimsenmesi…

Şeklindeki açıklamalar çıkmakta!

Neden İkiz Dönüşüm?

Bu iki dönüşüm, birbirini tamamlar niteliktedir.

• Dijitalleşme yeşili hızlandırır + Üretim hatlarındaki sensörler ve veri analitiği, enerji ve de hammadde israfının, tam olarak nerede yapıldığını göstererek, ortadan kaldırır.
• Yeşil odaklı teknoloji, sürdürülebilirliği sağlar + Dijital teknolojilerin kendi yarattığı karbon ayak izi (örneğin veri merkezlerinin enerji tüketimi), yine yeşil enerji ve akıllı sistemlerle dengelenir.

İş Dünyasına Sağladığı Faydalar ise…

İşletmeler bu entegre yaklaşımlar sayesinde, iki yönlü kazanç sağlar.

• Maliyet Tasarrufu / Enerji tüketiminin optimize edilmesi ve kaynak israfının önlenmesiyle, operasyonel giderler azalır.
• Rekabet Üstünlüğü ve Yasal Uyum / Küresel çapta sıkılaşan çevre yasalarına (Avrupa Yeşil Mutabakatı + vs.) uyum sağlanır ve çevreye duyarlı bilinçli tüketici kitlesine hitap edilir.

Geçtiğimiz ve içinde bulunduğumuz yıl itibarıyla; 250 ve üzerinde Çalışana Sahip + Aktifleri Toplamı 500.000.000 TL ve üzeri + Satışları 1.000.000.000 TL ve üzeri olan, tüm işletmelerin TSRS Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına uygun olarak, hazırlamak zorunda oldukları “Sürdürülebilirlik Raporlarının” hazırlanma safhalarında, ikiz dönüşüme verilen önemin ve yapay zekânın faydaları, zaten yadsınamaz! Diye düşünüyorum!..

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları kapsamında olan işletmelerin; “Çevresel + Sosyal + Yönetişim” performanslarını, şeffaf bir şekilde sunmalarını amaçlayan, raporlama süreçlerini ve bu sürecin temel adımlarının önemli detaylarını, tekrar hatırlayacak olursak;

1) Hazırlık ve Ön Değerlendirme;

• TSRS kapsamında, raporlama yükümlülüğüne girilip girilmediğini kontrol edilir…
• ESG konularında, mevcut veriler ile altyapıları ve iç süreçler gözden geçirilir…
• Gerekirse, bir sürdürülebilirlik kurulu veya çalışma grubu kurulur!

2) Veri Toplama ve Analiz;

• Çevresel veriler: Enerji tüketimi, karbon salımı, su kullanımı, atık yönetimi…
• Sosyal veriler: Çalışan hakları, çeşitlilik, iş sağlığı ve güvenliği, toplumsal katkılar…
• Yönetişim verileri: Yönetim yapısı, etik kurallar, risk yönetimi, paydaş ilişkileri…
• Bu veriler, TSRS’nin S1 ve S2 standartlarına göre sınıflandırılır ve diğer aşamalara geçilir!

3. Raporun Hazırlanması;

• Rapor, TSRS formatına uygun şekilde yapılandırılır…
• Şirketin stratejisi, riskleri, fırsatları ve hedefleri açıklanır…
• İlgili göstergelerle birlikte, performans verileri sunulur…
• Varsa, önceki yıllarla karşılaştırmalar yapılır!

4. Onay ve Yayınlama;

• Rapor, üst yönetim tarafından onaylanır…
• KAP Kamuyu Aydınlatma Platformu veya şirketin web sitesi üzerinden yayınlanır…
• İlk raporun yayın tarihi, genellikle 2026 yılı sonlarına doğru olacak şekilde planlanır!

5. Gelişim ve Geri Bildirim;

• Paydaşlardan gelen geri bildirimler değerlendirilir…
• Gerekirse süreçler ve ölçümleme modelleri iyileştirilir + Veri kalitesi artırılır…
• Bir sonraki yıl için, sürdürülebilirlik stratejileri güncellenir! Gibi detaylardan oluşur!..

Bu süreçler çerçevesinde, TSRS ile birlikte “AB Yeşil Mutabakat” ve “SKDM Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması” zorunlu olan; Alüminyum + Çimento + Elektrik + Demir ve Çelik + Hidrojen + Gübre gibi sektörler başta olmak üzere, bu alanlarda faaliyet gösteren şirketler;

1. Yönetici Özeti… Şirketin sürdürülebilirlik vizyonu + Raporun kapsamı ve dönemi + Yine dönemsel olarak yaşanan ve öne çıkan problemler, çözümler ve de özel başarı hikâyeleri!

2. Kurumsal Profil (TSRS / S1)… Şirketin faaliyet alanı, büyüklüğü, merkez ve varsa şubelerin lokasyonu, + Organizasyon yapısı ve yönetim kurulu + Paydaşlar ve etkileşim mekanizmaları!

3. Sürdürülebilirlik Stratejisi… ESG hedefleri ve stratejik öncelikler + Risk ve fırsat analizi (İklim / Sosyal / Yönetişim) + TSRS / S1 ve TSRS / S2 ile uyumlu açıklamalar!

4. Çevresel Performans (E)… Enerji tüketimi ve kaynak çeşitliliği + Kurumsal ayak izleri + Sera gazı emisyonları (Scope 1 / 2 / 3) + Su kullanımı ve atık yönetimi + Yeşil dönüşüm projeleri!

5. Sosyal Performans (S)… Çalışan sayısı / çeşitlilik / kapsayıcılık / organizasyon yapısı + İş sağlığı ve güvenliği verileri + Eğitim ve gelişim faaliyetleri + Toplumsal katkı projeleri!

6. Yönetişim Performansı (G)… Kurumsal yönetim ilkeleri + Etik ilkeler ve uyum politikaları + Yönetim kurulu yapısı ve bağımsızlık + İç denetim ve risk yönetimi + Şeffaflık + Bilgi paylaşımı!

7. İklimle İlgili Açıklamalar (TSRS / S2)… İklim riskleri ve etkileri + Karbon azaltım hedefleri + Senaryo analizleri + TCFD Task Force on Climate-related Financial Disclosures / İklim raporları!

8. Veri Tablosu ve Göstergeler… ESG KPI’ları (Anahtar Performans Göstergeleri) + Dönemsel ve Yıllık karşılaştırmalar + İstatistik grafikleri veya tablolarla görselleştirme!

9. TSRS Denetimi ve Bağımsız Güvence… AB ve Bankalar nezdinde raporun doğruluğu ve geçerliliği için TSRS Denetçiliği onayı + Denetleyen ve güvence sağlayan kişinin açıklamaları!

10. Ekler ve Referanslar… TSRS referans tablosu + Tanımlar ve kısaltmalar + ISO Sertifikaları!

Şeklindeki detaylara… Ve de Ayrıca; İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ile ilgili temel ve özel kavramlara + Tüm sürdürülebilirlik stratejilerini geliştirme süreçlerine ve de metodolojilere + Kurumsal yönetişim ve de sürdürülebilirliğin, karar alma mekanizmalarına entegrasyonuna + Sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatların yönetimine + Teknoloji temelli performans takibi ve dijitalleşmeye + Küresel sürdürülebilirlik standartlarına + TFRS Sürdürülebilir raporlamaları hakkındaki güncel gelişmelere… Dikkat etmekte fayda var!..

Bu noktada güzel bir haber geldi. 1980’li ve 1990’lı yıllarda özellikle reklamcılık konusunda hizmet verdiğim, Anadolu Grubu (Migros + McDonald’s + Efes + Honda Deniz + Çelik Motor + Lombardini + Kia + vs.); “Sürdürülebilirliği” uzun vadeli değer üretiminin ayrılmaz bir parçası olarak ele alan yaklaşımıyla, uluslararası yatırımcılar tarafından referans alınan “FTSE4Good Endeksi”ne dahil edildi. İş dünyamıza her zaman çok güzel bir örnek olması dileğiyle, daha mutlu bir gelecek için sevgi ve saygılarımla…