İş Planı Kontrol Listesi: Baştan Sona Eksiksiz Bir Değerlendirme

Aşağıda, iş planınızın her bir bölümünü sorgulayabileceğiniz sorular, nasıl faaliyetler ekleyebileceğiniz örnekler ve kullanabileceğiniz formlar yer almaktadır.

1. YÖNETİCİ ÖZETİ

İş planınızın en önemli bölümlerinden biri olan “Yönetici Özeti”, yatırımcılar ve finansörler tarafından en çok okunan kısımdır. Burada, şirketinizin temel bilgilerini, pazar fırsatını, ürün/hizmetinizi ve finansman ihtiyacınızı kısaca anlatmanız gerekir.

Kontrol Soruları

1. Şirket bilgileri (resmî adı, faaliyet alanı, lokasyon) yer alıyor mu?

2. Ürün/hizmet ve hedef müşteri tanımı açık mı?

3. Pazarda nasıl bir fırsat olduğu belirtilmiş mi?

4. Nakit ve finansman ihtiyacı (tutar, kullanım amacı) net mi?

5. Metin kısa, anlaşılır ve etkileyici mi?

Örnek Faaliyet

• Faaliyet: “Yönetici özetini, potansiyel yatırımcıların en çok dikkat ettiği noktalara (pazar büyüklüğü, gelir modeli, ekip yetkinliği) göre düzenleyip 1 sayfayı geçmeyecek şekilde kısaltma.”

• Sonuç: Kısa ve öz bir yönetici özeti, iş planınızın geri kalanının okunma şansını artırır.

2. ŞİRKET TANIMI

Şirketin tarihçesi, vizyonu ve hukuki yapısı burada öne çıkar. Kurucuların kim oldukları, sermaye yapısı ve markalar gibi başlıklar da bu bölümde yer alır.

Kontrol Soruları

1. Kurucuların bilgileri (eğitim, deneyim vb.) tanımlanmış mı?

2. Şirketin hukuki yapısı ve adres bilgileri eksiksiz mi?

3. Vizyon ve misyon net şekilde ifade edilmiş mi?

4. Sermaye ve ortaklık durumu belirtilmiş mi (eğer varsa)?

5. Şirketin gelişim sürecindeki önemli dönüm noktaları listelenmiş mi?

Örnek

• Airbnb, şirket tanımında kurucuların geçmiş tecrübelerini ve “paylaşımlı konaklama” fikrinin nasıl doğduğunu vurgulayarak marka kimliğini güçlendirmiştir.

3. VİZYON VE MİSYON

Vizyon, uzun vadede nereye ulaşmak istediğinizi; misyon ise bugün ne yaptığınızı ve değer önerinizi netleştirir.

Kontrol Soruları

1. Vizyon, ilham verici ve geleceğe dönük mü?

2. Misyon, müşteriye/markaya hangi değeri sunduğunuzu net şekilde anlatıyor mu?

3. İşin sahibi ve ekibi, bu vizyon ve misyonda uzlaşmış mı?

4. Başkalarından (ör. danışman, mentor) geri bildirim alındı mı?

Faaliyet Örneği

• Faaliyet: “En az üç harici uzmana (eğitmen, girişimci, yatırımcı vb.) vizyon ve misyon metnimizi gönderip, onlardan kısa bir geribildirim almak.”

• Sonuç: Taze gözlerle yapılan yorumlar, metinlerin hem anlaşılır hem de çekici olmasını sağlar.

4. HEDEF PAZAR (PAZAR ANALİZİ)

Bu bölümde hedef kitlenizi, müşteri profillerinizi, demografik özellikleri ve pazarın genel durumunu anlatmanız gerekir.

Kontrol Soruları

1. Potansiyel müşteriler tam olarak tanımlanmış mı?

2. Müşteri yoğunluğunu veya pazarın büyüklüğünü doğrulayan araştırma verileri var mı?

3. Pazarın coğrafi konumu, demografik veya psikografik segmentasyon bilgileri belirtilmiş mi?

4. Pazar eğilimleri (büyüyen, durağan, daralan vb.) sunulmuş mu?

Form 1: Hedef Pazar Özeti

Hedef Pazar Segmenti	Demografik Özellikler	Tahmini Büyüklük	Tercih Ettiği Kanallar	Özel İhtiyaç / Beklentiler
Ör: Genç Profesyoneller	25-35 yaş, şehirli, dijital	1 milyon potansiyel	Sosyal medya, mobil	Rahatlık, hızlı teslimat

5. REKABET

Rakiplerinizin kim olduğunu, onların güçlü ve zayıf yönlerini, pazardaki konumlarını iyi analiz etmelisiniz. Dolaylı ve doğrudan rakipleri ayırt etmek de önemlidir.

Kontrol Soruları

1. Doğrudan (benzer ürün/hizmet) ve dolaylı (aynı ihtiyacı farklı yoldan çözen) rakipler tanımlanmış mı?

2. Rakiplerin güçlü ve zayıf yönleri listelenmiş mi?

3. Sizin bu rakiplerden farkınız (fiyat, kalite, hız, yenilik vb.) net mi?

4. İleride ortaya çıkabilecek muhtemel yeni rakipler veya rakip hamleleri öngörülmüş mü?

Faaliyet Örneği

• Faaliyet: “Pazarda en çok paya sahip ilk 3 rakibi, pazar payı ve temel ürün özellikleriyle birlikte tabloya dökme.”

• Sonuç: Hem yatırımcılar hem de üst yönetim, rekabete ilişkin fotoğrafı hızlıca görebilir.

6. PAZARLAMA VE SATIŞ PLANLARI

Ürünü/hizmeti hangi kanallarla tanıtıp satacağınızı (online, offline, bayilik vb.) ve pazarlama stratejilerinizi açıkça belirtmelisiniz. Satış ekibinizin yapısı, ölçülebilir hedefleri gibi bilgiler de bu bölümde öne çıkar.

Kontrol Soruları

1. Kullanacağınız pazarlama araçları (sosyal medya, basılı yayın, fuarlar vb.) belirlenmiş mi?

2. Satış ekibinin yapısı (iç ekip, saha ekibi, bağımsız temsilciler vb.) tanımlanmış mı?

3. Satış hedefleri ve ölçüm kriterleri net mi? (Aylık satış adedi, dönüşüm oranı vb.)

4. Pazarlama bütçesi, beklenen geri dönüş oranları ile birlikte sunulmuş mu?

Form 2: Pazarlama ve Satış Planı

Kanal / Yöntem	Frekans / Zamanlama	Maliyet (Aylık / Yıllık)	Beklenen Satış / Geri Dönüş	Sorumlu Ekip
Sosyal Medya Reklamı	Haftada 2 kampanya	5.000 TL/ay	%2 tıklama oranı, 100 satış	Pazarlama ekibi
Bayilik / Distribütör	2 yeni bayilik/ 6 ay	Bayiyle kâr paylaşımı	Bayi başı aylık 50 adet sat.	Satış ekibi

7. FAALİYETLER (OPERASYONEL PLAN)

Üretim, stok yönetimi, lojistik gibi günlük işleyiş sürecinizi açıklayan bu kısım, rakiplerden nasıl ayrışabileceğinizi (daha hızlı, daha kaliteli vb.) gösterir.

Kontrol Soruları

1. Üretim veya hizmet sunma yerleriniz net mi?

2. Kullandığınız yöntem (teknoloji, iş modeli) size ne gibi üstünlük sağlıyor?

3. Stok yönetimi, kalite kontrol ve maliyet düşürme stratejileri belli mi?

4. Risk ve esnek planlar var mı (yedek tedarikçiler, acil durum planları vb.)?

Örnek Faaliyet

• Faaliyet: “Tedarik zinciri otomasyon sistemi kurulması”

• Sonuç: Üretim ve sevkiyat hatalarınızı minimize ederek müşteri memnuniyeti artırabilirsiniz.

8. YÖNETİM YAPISI

Kilit personel, şirketin yönetim kademeleri, zaman içinde kadro genişlemesi gibi başlıklar bu bölümdedir.

Kontrol Soruları

1. Kurucular ve yönetici ekip yeterince detaylandırıldı mı (eğitim, tecrübe vb.)?

2. Gelecekte açılacak pozisyonlar (finans müdürü, pazarlama uzmanı vb.) planlandı mı?

3. Organizasyon şeması çizildi mi?

4. Danışmanlar veya yönetim kurulu üyeleri belirtiliyor mu?

9. ZAMAN İÇİNDE BEKLENEN GELİŞMELER

Şirketin 1 yıl, 3 yıl, 5 yıl içinde nerede olacağı, hangi kilit hedefleri yakalayacağı, riskler ve exit stratejileri gibi unsurlar burada öne çıkar.

Kontrol Soruları

1. Orta ve uzun vadeli planlar (3-5 yıl) net mi?

2. Hedefler gerçekçi ve ölçülebilir mi?

3. Riskler ve bu risklere karşı önlemler / senaryo analizleri var mı?

4. Muhtemel çıkış stratejisi (şirket satışı, halka arz, aileye devretme vb.) belirtildi mi?

10. FİNANSAL ANALİZLER

Nakit akış tablosu, gelir-gider (kâr-zarar) tablosu, bilanço gibi temel finansal projeksiyonlar bu bölümde yer alır.

Kontrol Soruları

1. Nakit akış tablosu (Cash Flow) gerçekçi mi, beklenmeyen giderlere yer verilmiş mi?

2. Proforma bilanço ve gelir tablosu oluşturulmuş mu?

3. Başabaş noktası (breakeven) analizi var mı?

4. Finansman ihtiyacı (miktar, kullanım amacı, geri ödeme planı) açıkça ifade edilmiş mi?

Faaliyet Örneği

• Faaliyet: “Her ay için ayrıntılı nakit giriş-çıkışını gösteren bir Excel tablosu hazırlayarak, en az 12 aylık projeksiyon yapmak.”

• Sonuç: Hem finansörler hem de ekibiniz, muhtemel nakit sıkıntılarını önceden görebilir.

11. EKLER

İş planına dahil etmediğiniz, ancak destekleyici nitelikteki belgeleri (anlaşmalar, lisanslar, müşteri referansları vb.) eklerde sunabilirsiniz.

Kontrol Soruları

1. Tüm ekler düzenli şekilde sıralanmış ve gerekli atıflarla iş planı içinde referans verilmiş mi?

2. Mümkün olduğunca sade ve okunur formatta mı sunuluyor?

3. Prototip fotoğrafları, patent belgeleri, pazar araştırma raporlarının özetleri vb. eklendi mi?

12. SUNUM (FİZİKSEL VE SÖZLÜ)

Son kontrol, iş planının fiziksel görünümü ve yapılacak sözlü sunumla ilgilidir. İlk izlenim büyük önem taşır.

Kontrol Soruları

1. Kullandığınız kâğıt ve ciltleme kaliteli mi?

2. Fontlar (yazı tipi), puntolar ve renk düzenleri tutarlı mı?

3. Sayfa numaralandırması var mı ve “İçindekiler” sayfası hazırlanmış mı?

4. Sözlü sunum süresi 20-30 dakika arasında mı?

5. Slayt veya ek materyaller gereksiz detaydan arındırılmış mı?

KONTROL LİSTESİNİ KULLANMA REHBERİ

Aşağıda, her bölümü hızla gözden geçirip iş planınızı checklist mantığıyla değerlendirmenize yardımcı olacak bir tablo örneği bulunmaktadır. Bu tabloyu, yazılı veya dijital olarak doldurabilir, kendinize göre ek sorularla zenginleştirebilirsiniz.