Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Ölçek ekonomisi, üretim artarken maliyetin düşmesidir. Üretim artışı maliyeti düşürmektedir. Ölçek ekonomisi sayesinde karşılıklı fayda sağlayacak şekilde bir ticaret yapılabilmektedir.

Ayrıca, ölçek ekonomileri büyük ekonomilerin daha üstün olabileceği mantığını taşır. Bunun en büyük sebebi de bu tarz ekonomilerde işletme ne kadar çok üretim yaparsa, maliyetinin o denli düşecek olmasıdır.

Ölçek ekonomisi, büyük ölçeklerin maliyeti düşürmesinden faydalanmak olarak tanımlanabilir. Üretim için büyük kapasitenin oluşturularak bu kapasitenin etkin bir şekilde kullanılması ve birim başına maliyetin en aza indirilmesidir.

Genellikle ölçek ekonomisi bir firmanın piyasadaki talebin önemli bir kısmını karşılamasının söz konusu olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadır.

Ölçek Ekonomisi Türleri

Ölçek ekonomilerini ikiye ayırabiliriz.

  • dışsal
  • içsel

İçsel ölçek ekonomisinde bir firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyet düşer. Dışsal ölçek ekonomisinde ise bir firmanın içinde bulunduğu endüstride kapladığı yer arttığında ortalama maliyeti düşer. Yani dışsal ölçek ekonomilerinde çıktı başına maliyet, endüstrinin büyüklüğüne bağlı, içsel ölçek ekonomilerinde ise çıktı başına maliyet, firmanın büyüklüğüne bağlıdır diyebiliriz. Hem dışsal ölçek ekonomileri, hem de içsel ölçek ekonomileri uluslararası ticaret açısından büyük ölçüde önemlidir.

Negatif Ölçek Ekonomisi

Negatif ölçek ekonomisi, ölçek ekonomisinde işleyen sistemin tam tersidir. Kısaca, negatif ölçek ekonomisi için, ölçek ekonomisinin içerdiği faktörlerin ters yönde işlemesi diyebiliriz. Bu nedenle bu ekonomilerde maliyetlerin artışı söz konusudur. Bunun sebebi aşırı miktarda uzmanlaşmanın olumsuz etkisi, ya da yönetimin eski gücünü kaybetmesi ile açıklanabilir.

Kapsam Ekonomisi

Kapsam ekonomilerinde, bir firma bir alandaki gücünü başka alanlarda kullanarak maliyeti düşürmeyi amaçlar. Yani birden fazla mal üretimi yaparak maliyetini düşürür. Kapsam ekonomisi için bir bakıma stratejik avantajdan faydalanmak da diyebiliriz. Kısaca kapsam ekonomisi stratejik avantajdan etkin olarak yararlanmaktır. Maliyeti düşürme amacıyla iki farklı ürün aynı tesiste üretilebilir.

Bu tarz ekonomilerde, aynı yerde üretim yapılabilmesi ile beraber maliyetlerin minimize edilmesi üzerindeki en büyük etken teknolojik gelişmelerdir. Gelişmiş teknoloji sayesinde aynı fabrikada iki farklı ürün ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca kapsam ekonomisi bir firma için farklı sektörlerde başarı anlamına gelmektedir. Bu başarının ana sebebi, tabi ki maliyetlerin düşük olmasıdır.

Doğal tekellerde ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisi görülebilmektedir. Doğal tekellerin mantığı maliyetin giderek düşmesidir. Üretim ne kadar artarsa maliyet de düşmektedir. Dolayısıyla ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisine bakarsak bunların temel amacı maliyeti düşürmektir. Stratejik olarak güçlü olmanın temeli ölçek ekonomisinden ya da kapsam ekonomisinden yararlanmak olabilmektedir. Bu iki ekonomi türü, maliyetleri düşürdüğü için firmalar için rekabet avantajı sağlamaktadır.

Kapsam ekonomisinde de ölçek ekonomisinde olduğu gibi, amaç düşük maliyettir. Ancak kapsam ekonomisinde maliyeti azaltmak daha farklı şekilde gerçekleşmektedir. Ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisini karşılaştırmak istersek; ölçek ekonomisinde mal tedariki ön planda iken, kapsam ekonomisinde ise talep daha ön plandadır.

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
100280 kere okundu

Etiketler: ekonomi üretim

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

İş Yeri Kuralları, İş Yerlerinin Sevilmeyen Halleri
Kurumlaşma Yolunda Yolsuzlukla Mücadele ve Hile Denetimi
Sürdürülebilir İş Yapış Şekli Geliştirmek Şart
Strateji ve Belirsizlik
Algı Yönetimi (Algıda Seçicilik & Algıda Iskalama)
Etik Kurallar ve Çalışma İlkeleri
E-lojistik Nedir? E-lojistikçi Kime Denir?
Engelli çalışanlar en çok teknik serviste istihdam ediliyor
Melek Yatırımcı Kimdir? O Gerçekten bir Melek mi?
Aile Şirketlerinin Yeni Türk Ticaret Kanununa uyum sağlaması kurumsal yönetişim ilkelerini uygulaması ile gerçekleşecektir
Yeni KOBİ Tanımı: KOBİ Nedir?
Markanızın Değerini Biliyor musunuz?
İnovasyon ve Girişimcilik Nedir? Nasıl Girişimci ve İnovatif Olunur?
Hangi 3 Harf? Teslim Şekli anlamında kullanılan Incoterms kısaltmaları
Çalışma hayatında Durduk Yere Çıkan Çatışmalar, Çatışma Maliyeti

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

İhracatta Götürü Gider Uygulaması

İhracatta Götürü Gider Uygulaması

ihracat yapan mükellefler, bu faaliyetleri ile ilgili giderlerinden belgelendirebildiklerini yasal kayıtlarına intikal ettirecekler, buna ek olarak belgelendiremedikleri giderlerine karşılık olarak da götürü gider uygulamasından yararlanabileceklerdir

OFİS VE İNSAN

Türkiye’nin istihdamına online alım ve başvurular yön veriyor!

Türkiye’nin istihdamına online alım ve başvurular yön veriyor!

İşverenlerin yüzde 97’si iş ve insan kaynakları sitelerinde eleman arıyor. İş arayanlar arasında İK sitelerinin tercih edilme oranı ise yüzde 83.

Önyargı Nedir? Önyargılı Olmanın Zararları Nelerdir?

Önyargı Nedir? Önyargılı Olmanın Zararları Nelerdir?

Önyargı Nedir? Önyargılı Olmanın Zararları Nelerdir?

İŞ DÜNYASI

Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Faaliyetleri Nasıl Desteklenir?

Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Faaliyetleri Nasıl Desteklenir?

Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Faaliyetlerinin desteklenmesi için farklı kurumlar ve farklı yöntemler bulunmaktadır.

HUKUK / MUHASEBE

Aile Anayasası ile Hem Şirketinizi Hem Ailenizi Koruyun

Aile Anayasası ile Hem Şirketinizi Hem Ailenizi Koruyun

Aile Anayasası sözünü hiç duymadı iseniz bunun eşler arasındaki mal paylaşımını belirleyen kurallar bütünü olduğunu düşünüyor olabilirsiniz, ancak yanılıyorsunuz.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi
tümü

PATRONA TAVSİYELER

İşte O, Olmazsa Olmaz ve Çok Önemli 13 Şart!

İşte O, Olmazsa Olmaz ve Çok Önemli 13 Şart!

Hem iş hayatınızda, hem de sosyal yaşantınızda; size göre ne için? 13 çok önemli şart!.. Neyse; ne için, olduğunu sormayacağım. Ama durun tahmin edeyim.