Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Ölçek ekonomisi, üretim artarken maliyetin düşmesidir. Üretim artışı maliyeti düşürmektedir. Ölçek ekonomisi sayesinde karşılıklı fayda sağlayacak şekilde bir ticaret yapılabilmektedir.

Ayrıca, ölçek ekonomileri büyük ekonomilerin daha üstün olabileceği mantığını taşır. Bunun en büyük sebebi de bu tarz ekonomilerde işletme ne kadar çok üretim yaparsa, maliyetinin o denli düşecek olmasıdır.

Ölçek ekonomisi, büyük ölçeklerin maliyeti düşürmesinden faydalanmak olarak tanımlanabilir. Üretim için büyük kapasitenin oluşturularak bu kapasitenin etkin bir şekilde kullanılması ve birim başına maliyetin en aza indirilmesidir.

Genellikle ölçek ekonomisi bir firmanın piyasadaki talebin önemli bir kısmını karşılamasının söz konusu olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadır.

Ölçek Ekonomisi Türleri

Ölçek ekonomilerini ikiye ayırabiliriz.

  • dışsal
  • içsel

İçsel ölçek ekonomisinde bir firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyet düşer. Dışsal ölçek ekonomisinde ise bir firmanın içinde bulunduğu endüstride kapladığı yer arttığında ortalama maliyeti düşer. Yani dışsal ölçek ekonomilerinde çıktı başına maliyet, endüstrinin büyüklüğüne bağlı, içsel ölçek ekonomilerinde ise çıktı başına maliyet, firmanın büyüklüğüne bağlıdır diyebiliriz. Hem dışsal ölçek ekonomileri, hem de içsel ölçek ekonomileri uluslararası ticaret açısından büyük ölçüde önemlidir.

Negatif Ölçek Ekonomisi

Negatif ölçek ekonomisi, ölçek ekonomisinde işleyen sistemin tam tersidir. Kısaca, negatif ölçek ekonomisi için, ölçek ekonomisinin içerdiği faktörlerin ters yönde işlemesi diyebiliriz. Bu nedenle bu ekonomilerde maliyetlerin artışı söz konusudur. Bunun sebebi aşırı miktarda uzmanlaşmanın olumsuz etkisi, ya da yönetimin eski gücünü kaybetmesi ile açıklanabilir.

Kapsam Ekonomisi

Kapsam ekonomilerinde, bir firma bir alandaki gücünü başka alanlarda kullanarak maliyeti düşürmeyi amaçlar. Yani birden fazla mal üretimi yaparak maliyetini düşürür. Kapsam ekonomisi için bir bakıma stratejik avantajdan faydalanmak da diyebiliriz. Kısaca kapsam ekonomisi stratejik avantajdan etkin olarak yararlanmaktır. Maliyeti düşürme amacıyla iki farklı ürün aynı tesiste üretilebilir.

Bu tarz ekonomilerde, aynı yerde üretim yapılabilmesi ile beraber maliyetlerin minimize edilmesi üzerindeki en büyük etken teknolojik gelişmelerdir. Gelişmiş teknoloji sayesinde aynı fabrikada iki farklı ürün ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca kapsam ekonomisi bir firma için farklı sektörlerde başarı anlamına gelmektedir. Bu başarının ana sebebi, tabi ki maliyetlerin düşük olmasıdır.

Doğal tekellerde ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisi görülebilmektedir. Doğal tekellerin mantığı maliyetin giderek düşmesidir. Üretim ne kadar artarsa maliyet de düşmektedir. Dolayısıyla ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisine bakarsak bunların temel amacı maliyeti düşürmektir. Stratejik olarak güçlü olmanın temeli ölçek ekonomisinden ya da kapsam ekonomisinden yararlanmak olabilmektedir. Bu iki ekonomi türü, maliyetleri düşürdüğü için firmalar için rekabet avantajı sağlamaktadır.

Kapsam ekonomisinde de ölçek ekonomisinde olduğu gibi, amaç düşük maliyettir. Ancak kapsam ekonomisinde maliyeti azaltmak daha farklı şekilde gerçekleşmektedir. Ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisini karşılaştırmak istersek; ölçek ekonomisinde mal tedariki ön planda iken, kapsam ekonomisinde ise talep daha ön plandadır.

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
116080 kere okundu

Etiketler: ekonomi üretim

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Sizi Tanıyoruz = CRM
Proje Yönetimi & Sosyal Sorumluluk Projeleri (Afedersiniz Bi'şey Sorabilir miyim?)
Patent Kavramının Önemi
Çalışanlarınızı işten çıkartmadan önce iki kere düşünün!
Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Faaliyetleri Nasıl Desteklenir?
Melek Yatırımcı Kimdir? O Gerçekten bir Melek mi?
İşletmelerde Total Risk Yönetimi (ERM)
Türkiye Turizminin Gelecek 10 Yıldaki Yönü
Dijital Dönüşüm Çağında Kobiler Ne Durumda?
Krizde en büyük silahınız: Entelektüel sermayeniz
Kobi Kurumsal Kimlik Çalışmaları İçin “ Brif “ Ve Brifin Kullanılması
İnovasyon ve Girişimcilik Nedir? Nasıl Girişimci ve İnovatif Olunur?
Almanya Turizm Pazarında radikal değişim zamanı
Online Strateji Oyunu - Yüksek Lisans MBA
İş dünyasındaki yönetici kadınlara güven tam!

DIŞ TİCARET

Türkiye'de uygulanmakta olan ihracata yönelik Vergi Teşvikleri

Türkiye'de uygulanmakta olan ihracata yönelik Vergi Teşvikleri

İhracatta devlet teşvikleri çok detaylı bilinmeyen bir konu. Bu konunun ilk makalesi Türkiye’de güncel olarak uygulanmakta olan ihracata yönelik vergi teşvikleri

OFİS VE İNSAN

Sanal Ofis Nedir, Ne İşe Yarar?

Sanal Ofis Nedir, Ne İşe Yarar?

Sanal ofis hizmetinden faydalanmak için her gün gidip çalışabileceğiniz bir mekânı gerekli kılan işinizin olmaması gerekmektedir.

Hayal Kurmanın Önemi, Hayal Etmenin Gücü ve Motivasyonu

Hayal Kurmanın Önemi, Hayal Etmenin Gücü ve Motivasyonu

Hayal Kurmanın Önemi, Hayal Etmenin Gücü ve Motivasyonu

İŞ DÜNYASI

Mükemmel bir sistemin 3 Temel Unsuru

Mükemmel bir sistemin 3 Temel Unsuru

İyi bir sistem uçaklardaki otomatik pilot gibidir. Şartları ölçümleyip, buna uygun yöntemlerin hızla uygulanması ile sorunsuz bir ilerleme sağlanır.

HUKUK / MUHASEBE

Kıdem Tazminatı hakkında bilmeniz gerekenler

Kıdem Tazminatı hakkında bilmeniz gerekenler

Kıdem tazminatı, İş kanunu’nda gösterilen fesih hallerinde, en az bir yıllık çalışması olan işçiye veya işçinin ölümü halinde de işçinin geride kalanlarına işveren tarafından ödenmesi gereken paradır.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi