Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Ölçek ekonomisi, üretim artarken maliyetin düşmesidir. Üretim artışı maliyeti düşürmektedir. Ölçek ekonomisi sayesinde karşılıklı fayda sağlayacak şekilde bir ticaret yapılabilmektedir.

Ayrıca, ölçek ekonomileri büyük ekonomilerin daha üstün olabileceği mantığını taşır. Bunun en büyük sebebi de bu tarz ekonomilerde işletme ne kadar çok üretim yaparsa, maliyetinin o denli düşecek olmasıdır.

Ölçek ekonomisi, büyük ölçeklerin maliyeti düşürmesinden faydalanmak olarak tanımlanabilir. Üretim için büyük kapasitenin oluşturularak bu kapasitenin etkin bir şekilde kullanılması ve birim başına maliyetin en aza indirilmesidir.

Genellikle ölçek ekonomisi bir firmanın piyasadaki talebin önemli bir kısmını karşılamasının söz konusu olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadır.

Ölçek Ekonomisi Türleri

Ölçek ekonomilerini ikiye ayırabiliriz.

  • dışsal
  • içsel

İçsel ölçek ekonomisinde bir firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyet düşer. Dışsal ölçek ekonomisinde ise bir firmanın içinde bulunduğu endüstride kapladığı yer arttığında ortalama maliyeti düşer. Yani dışsal ölçek ekonomilerinde çıktı başına maliyet, endüstrinin büyüklüğüne bağlı, içsel ölçek ekonomilerinde ise çıktı başına maliyet, firmanın büyüklüğüne bağlıdır diyebiliriz. Hem dışsal ölçek ekonomileri, hem de içsel ölçek ekonomileri uluslararası ticaret açısından büyük ölçüde önemlidir.

Negatif Ölçek Ekonomisi

Negatif ölçek ekonomisi, ölçek ekonomisinde işleyen sistemin tam tersidir. Kısaca, negatif ölçek ekonomisi için, ölçek ekonomisinin içerdiği faktörlerin ters yönde işlemesi diyebiliriz. Bu nedenle bu ekonomilerde maliyetlerin artışı söz konusudur. Bunun sebebi aşırı miktarda uzmanlaşmanın olumsuz etkisi, ya da yönetimin eski gücünü kaybetmesi ile açıklanabilir.

Kapsam Ekonomisi

Kapsam ekonomilerinde, bir firma bir alandaki gücünü başka alanlarda kullanarak maliyeti düşürmeyi amaçlar. Yani birden fazla mal üretimi yaparak maliyetini düşürür. Kapsam ekonomisi için bir bakıma stratejik avantajdan faydalanmak da diyebiliriz. Kısaca kapsam ekonomisi stratejik avantajdan etkin olarak yararlanmaktır. Maliyeti düşürme amacıyla iki farklı ürün aynı tesiste üretilebilir.

Bu tarz ekonomilerde, aynı yerde üretim yapılabilmesi ile beraber maliyetlerin minimize edilmesi üzerindeki en büyük etken teknolojik gelişmelerdir. Gelişmiş teknoloji sayesinde aynı fabrikada iki farklı ürün ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca kapsam ekonomisi bir firma için farklı sektörlerde başarı anlamına gelmektedir. Bu başarının ana sebebi, tabi ki maliyetlerin düşük olmasıdır.

Doğal tekellerde ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisi görülebilmektedir. Doğal tekellerin mantığı maliyetin giderek düşmesidir. Üretim ne kadar artarsa maliyet de düşmektedir. Dolayısıyla ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisine bakarsak bunların temel amacı maliyeti düşürmektir. Stratejik olarak güçlü olmanın temeli ölçek ekonomisinden ya da kapsam ekonomisinden yararlanmak olabilmektedir. Bu iki ekonomi türü, maliyetleri düşürdüğü için firmalar için rekabet avantajı sağlamaktadır.

Kapsam ekonomisinde de ölçek ekonomisinde olduğu gibi, amaç düşük maliyettir. Ancak kapsam ekonomisinde maliyeti azaltmak daha farklı şekilde gerçekleşmektedir. Ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisini karşılaştırmak istersek; ölçek ekonomisinde mal tedariki ön planda iken, kapsam ekonomisinde ise talep daha ön plandadır.

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
107464 kere okundu

Etiketler: ekonomi üretim

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Şikayet Yönetimi
Sermaye, Sadece Nakit Para Değildir!
Kriz Yönetiminde Yaratıcı Çözümler ve Proaktif Yaklaşım Yöntemi
Ödünç İş İlişkisi
Mavi Okyanus Stratejisinde Nasıl Başarılı Olunur?
Mükemmel bir sistemin 3 Temel Unsuru
Türkiye, Avrupa’nın en “girişimci” ülkesi
Büyüme, Karlılık ve Nakit Akışı
İş Fikri Nasıl Bulunur? -1
Sektörel Bazlı ve Devlet Destekli Projeler Üzerine Bir Betimleme
Aile Şirketlerinde Yönetim Danışmanlığı
İş Fikri Nasıl Bulunur? -2
SWOT Analizine Analitik Bakış
Gümrük Yönetmeliğindeki değişiklikler
Yönetim Bilgi (Bilişim) Sistemi

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

İhracat türleri

İhracat türleri

Dış satım, yani ihracat farklı türlerde gerçekleştirilebilmektedir. Özellik arz etmeyen, kayda bağlı, kredili, konsinye, serbest bölgelere vs. pek çok ihracat türü bulunmaktadır.

OFİS VE İNSAN

Toplantı Teknikleri

Toplantı Teknikleri

İş hayatında, düşüncelerin en az yanlış anlama ile karşı tarafa aktarılması ve hayata geçirilmesinde, gerçekleştirilen toplantıların rolü büyüktür.

Hayatı Ertelemeden Yaşamak, Zamanın Öneminin Farkına Varmak

Hayatı Ertelemeden Yaşamak, Zamanın Öneminin Farkına Varmak

Toplum olarak işlerimizi en son ana bırakmaya yatkınız. Ya Hayat? Onu yaşamayı niye son ana bırakıyoruz. Gülmeyi bile öteleyen ve taksitlendiren bir hayat yaşıyoruz. Her sabah 24 saati peşin alıyoruz ama taksit taksit gülüyor ve mutluluğu da aylarca erteliyoruz.

İŞ DÜNYASI

Patron Nasıl Yönetilir?

Patron Nasıl Yönetilir?

Yöneticiler her ne kadar astlarını yönetiyor gibi gözükseler de üstleri tarafından yönetildikleri ve onlarla ilişkide ve iletişimde oldukları için de bu ilişki ve iletişimi doğru yönetebildikleri sürece şirketin gelişmesine katkıda bulunabilirler

HUKUK / MUHASEBE

Google AdWords vb. Dijital Hizmet Harcamaları Nasıl Muhasebeleştirilir?

Google AdWords vb. Dijital Hizmet Harcamaları Nasıl Muhasebeleştirilir?

İnternetin günümüz dünyasındaki yerinin artmaya başlaması ile birlikte artık küçük büyük hiç fark etmez pek çok şirket artık kendilerini çok daha fazla kişiye tanıtmak amacı ile Google AdWords gibi pek çok farklı yerden hizmet almaktadır. Bu hizmetler online ortamda satın alındığı için, işletmeler bunların gider olarak yazılıp yazılmadığını bilemiyor.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi