İşletmelerde ve Finansal Kurumlarda kredi/borç riski izleme ve takibi üzerine bir değerlendirme

Bankacılıkta, kredi risklerinin sistematik şekilde izlenmesine yönelik erken uyarı sistemlerinin temelleri 1999-2000’li yıllarda atılmaya başlanmıştı. Bu sürecin geliştirilmesi ve birim yönetimi çalışmalarına 2002 yılında dahil oldum ve 2006 yılına kadar da yöneticiliğini üstlendim.

O dönemlerde birçok bankada kredi risk takip ve izleme süreçleri dosyalar, Excel tabloları veya Word dokümanları üzerinden manuel olarak yürütülürken; biz geliştirdiğimiz risk izleme projesi sayesinde gecikmeleri, nedenlerini ve gerekçelerini online ve riskin niteliğine göre anlık olarak görebiliyor, çapraz kontrollerle hızlı aksiyon alabiliyorduk.

Aradan geçen yaklaşık 25 yılda, finansal kurumların kendi bünyelerinde risk izleme ve takip sistemlerini kurmamış ve/veya uygulamıyor olması elbette düşünülemez. Hemen hemen her finansal kurumda bu birimler mevcuttur. Ancak hâlâ ağırlıklı olarak manuel takip yöntemleriyle ilerleyen kurumların, dijitalleşmenin bu seviyeye geldiği bir dünyada sürdürülebilirlik açısından ciddi riskler taşıdığı da açıktır.

Son dönemde risk izleme ve takip alanında artan uzman ve yönetici arayışının farklı nedenlerden kaynaklandığını düşünüyorum. Bunlar, konjonktürden kaynaklı batık oranlarının yükselmesi, ilgili birimlerdeki insan kaynağının yetersizliği, mevcut sistemlerinin ihtiyacı karşılamaması ya da yeterli yetkinliğe sahip yöneticilerin bulunmaması gibi nedenler sayılabilir.

Benzer bir tabloyu, özellikle cari hesap hacmi yüksek olan toptan satış ve dağıtım yapan işletmelerde de görmek mümkün. Bu tür firmaların risk izleme ve takip süreçlerini sistematik ve dijital altyapılarla yönetiyor olmaları büyük önem taşıyor. Aksi halde oluşabilecek nakit ve sermaye kaybının boyutunu tahmin etmek güç değil.

İnsan kaynakları perspektifinden konuşacak kadar yetkinliğim olmayabilir; ancak sahadaki gözlemlerim, risk izleme ve takip rollerine olan talebin belirgin şekilde arttığını gösteriyor. Bunun temelinde ise mevcut ekonomik konjonktürün yarattığı kredi, nakit, tahsilat ve sermaye kaynaklı risklerin giderek büyümesi yer alıyor.

Bir sonraki yazımda risk izleme ve takip nedir, nasıl yapılmalıdır sorularını daha detaylı ele almayı planlıyorum.