Hazır Çalışan Aramayı Bırakın Geleceğin Çalışanını Yetiştirin

Bir süre önce yayımlanan Renault'un 2.500 çalışanını yeniden yetkinlik kazandırma programına alacağı haberi dikkatimi çekti.

İlk bakışta bu haber büyük bir şirketin eğitim yatırımı gibi görünse de bana göre bu karar, sadece Renault'un değil, tüm üretim sektörünün geleceğine verilmiş güçlü bir mesajdır. Çünkü artık rekabet, en iyi makineyi satın alanlar arasında değil; değişime en hızlı uyum sağlayan insan kaynağını en güçlü şekilde yetiştiren şirketler arasında yaşanacak.

Bugün birçok üretim firmasında benzer bir cümleyi duyuyoruz:

"Çalışan bulamıyoruz."

Belki de artık bu cümleyi değiştirme zamanı geldi.

Asıl soru şu olmalı:

"Bulamadığımız çalışanı yetiştirecek sistemi kurduk mu?"

Uzun yıllar boyunca üretim sektöründe büyümenin formülü oldukça basitti. Deneyimli çalışan bulunur, işe alınır ve yıllarca aynı işi yapması beklenirdi. Bu model yıllarca işe yaradı. Çünkü teknoloji daha yavaş değişiyordu. Makineler uzun yıllar aynı kalıyordu. Üretim yöntemleri çok sık değişmiyordu.

Bugün ise aynı fabrikada beş yıl önce kullanılan birçok yöntem tamamen farklı hâle gelmiş durumda. Otomasyon artıyor. Robotlar daha fazla üretimin içinde yer alıyor. Yapay zekâ, üretim planlamasından kalite kontrollerine kadar birçok süreci etkiliyor. Veriler artık sadece rapor hazırlamak için değil, karar vermek için kullanılıyor.

Böyle bir dünyada on yıl önce edindiğiniz bilgi tek başına yeterli olmuyor. Çünkü teknoloji değiştikçe işin kendisi de değişiyor. Dolayısıyla çalışanın da bu değişime ayak uydurması, yani değişmesi gerekiyor.

Bugün birçok patron yeni makine yatırımı planlıyor.

Daha hızlı üretim…

Daha düşük maliyet…

Daha yüksek kalite…

Peki aynı zamanda şu soru ne kadar soruluyor?

"Bu makineyi en verimli şekilde kullanabilecek insan kaynağımız hazır mı?"

İşte kritik nokta tam da burası.

Bir fabrikanın rekabet gücünü yalnızca sahip olduğu teknoloji ve makineler belirlemiyor. O teknolojiyi ve makineleri kullanan insanların bilgi seviyesi, problem çözme becerisi ve öğrenme hızı belirliyor. Çünkü en gelişmiş makine bile yanlış kullanıldığında verim üretmez. En iyi yazılım bile doğru yorumlanmadığında değer oluşturmaz.

Bugün birçok üretim işletmesinde yaşanan kalite problemleri, plansız duruşlar, yüksek fire oranları veya düşük verimlilik yalnızca teknik nedenlerden kaynaklanmıyor. Çoğu zaman temel problem, değişen işin gerektirdiği yeni yetkinliklerin çalışanlara kazandırılamamış olmasından kaynaklanıyor.

Tam bu noktada mesleklerin değil, yetkinliklerin hızla değiştiğini kabul etmemiz gerekiyor.

Eskiden mavi yaka operatör yalnızca makineyi kullanıyordu. Bugün ise aynı operatörden süreç verilerini takip etmesi, temel kalite analizlerini yapması, dijital ekranları kullanması ve problem çözme çalışmalarına katkı sağlaması bekleniyor.

Eskiden üretim şefinin görevi işi dağıtmak ve doğru yapıldığını kontrol etmekti. Bugün ise veriyi yönetmesi, karar vermesi, ekip geliştirmesi, değişimi yönetmesi ve farklı kuşakları aynı hedef etrafında birleştirmesi bekleniyor.

İş tanımları değişiyor.

Roller değişiyor.

Beklentiler değişiyor.

Dolayısıyla çalışanların da aynı hızda gelişmesi gerekiyor.

Üretim sektöründe en çok duyduğumuz şikâyetlerden biri nitelikli çalışan bulamamak. Elbette bu sektörel bir gerçek. Ancak bu gerçeği kabul etmek tek başına çözüm üretmiyor. Çünkü aynı şehirde faaliyet gösteren bazı şirketler çalışan bulmakta zorlanırken, bazıları ekiplerini büyütebiliyor. Aradaki fark çoğu zaman ücret değil, şirketin çalışana bakış açısı ve verdiği değer oluyor.

İnsanlar artık sadece maaş için değil, kendilerini geliştirebilecekleri ve kendilerine değer verildiğini hissedecekleri şirketlerde çalışmak istiyor.

"Burada yeni şeyler öğrenebilecek miyim?"

"Kendimi geliştirebilecek miyim?"

"Geleceğe hazırlanabilecek miyim?"

"Değer görür müyüm?"

Bu sorulara cevabı "evet" olan şirketler, yetenekleri daha kolay çekiyor ve daha uzun süre elde tutuyor.

Reskilling Nedir?

Reskilling (yeniden yetkinlik kazandırma), iş hayatında öne çıkan önemli kavramlardan biri hâline geldi. Bir çalışanın mevcut işi gelecekte önemini kaybettiğinde veya tamamen değiştiğinde, onu yeni bir rolü ya da yeni iş yapış biçimini yerine getirebilecek bilgi, beceri ve yetkinliklerle donatma sürecidir.

Reskilling, çalışanın yeni bir işe veya dönüşen bir göreve hazırlanmasıdır. Amacı, çalışanı sadece bugünün değil, geleceğin işlerine hazırlamaktır. Başka bir ifadeyle, çalışanı mevcut işi için değil, gelecekte yapacağı iş için bugünden hazırlama sürecidir.

Reskilling eğitim vermek anlamına gelmez. Eğitimin çok ötesinde bir süreçtir. Çünkü reskilling yeniden yetkinlik kazandırmaktır ve sadece bilgi aktarmak değildir. Çalışanın yeni bir fikir, iş, proje veya teknoloji anlayışına uyum sağlamasını amaçlar. Farklı görevleri üstlenebilecek esnekliğe ulaşmasını sağlar. Sürekli öğrenmeyi iş kültürünün doğal bir parçası hâline getirir.

Başka bir ifadeyle, reskilling bir eğitim projesi değil, bir dönüşüm stratejisidir.

Geleceğin Rekabeti İnsan Kaynağında Kazanılacak

Bugün başarılı üretim şirketlerine baktığınızda ortak bazı uygulamalar görüyoruz.

Şirket içi akademiler kuruyorlar. Yetkinlik matrislerini sürekli güncelliyorlar. Deneyimli çalışanların bilgisini genç çalışanlara sistemli şekilde aktarıyorlar. Rotasyon programlarıyla çalışanların farklı süreçleri öğrenmesini sağlıyorlar. Yöneticileri sadece sonuç üretmeleri için değil, ekip geliştirmeleri için de değerlendiriyorlar. Mikro öğrenme uygulamalarıyla öğrenmeyi günlük iş akışının içine yerleştiriyorlar.

Çünkü biliyorlar ki gelecekte en değerli yatırım, öğrenme ve gelişim hızı yüksek çalışanlar ile çevik organizasyonlar olacak.

Belki de artık patronların kendilerine şu soruyu sormasının zamanı geldi:

"Bir sonraki makine yatırımımı planladığım kadar, bir sonraki yetkinlik yatırımımı da planlıyor muyum?"

Çünkü gelecekte en değerli sermaye, öğrenmeye açık insanlar ve onların potansiyelini sürekli geliştirebilen çevik organizasyonlar olacak.