Dış Pazarlara Dayalı Büyümenin Sonu mu?

Daha fazla üret – daha fazla ihraç et- daha hızlı büyü.

Şimdi ise bu modelin tahtı sallanmaya başladı. Risk büyüdü. Tamamen dış pazarlara dayalı büyüme modeli patlamak üzere olan bir balona dönüştü.

Sadece son bir yılın küresel boyuttaki manşetlerine bakmak bile ne tür bir felaketin yaklaşmakta olduğunu anlatmaya yeter.

Dünya, ticaret savaşları ile sarsılıyor.

Ülkeler, gümrük tarifelerini yükseltiyor.

Bölgesel çatışmalar ürün taşımacılığını zorlaştırıyor.

Tedarik zincirinde kesintiler var.

Küreselleşme yavaşladı ve hatta durmak üzere.

Gelişmiş ekonomilerin nüfusu yaşlandı ve tüketim heyecanı düştü.

Dünya artık dış ticarete doymak üzere. Küresel ekonomi her bir ülkenin ihracatını aynı anda sindirecek iştaha sahip değil.

Kalıcı ve güvenli çözüm iç pazardır

İç talep, dış talepten daha kalıcıdır ve daha güvenlidir. Zira şunlara bağlıdır:

Vatandaşların gelir düzeyi

Tüketici güveni

Hakkaniyetli gelir dağılımı

Toplam yaşam kalitesi

İhracat ise, dış etmenlere bağlıdır. Bunlara dışarıdan müdahale şansı düşüktür.

Yabancı tüketicilerin harcama iştahı

Hükümetlerin uyguladığı politikalar

Döviz kurları

Küresel ekonomik koşullardaki dalgalanmalar.

İç talep güçlü ise, ekonomi de güçlüdür.

Küresel piyasalar zayıfladığında, yerli tüketiciler işletmeleri desteklemeye devam eder.

Bunu sağlamanın yolu şu sorulara doğru cevaplardan geçer;

Çalışanların ücretleri yüksek mi?

Orta sınıf güçlü mü?

Aileler tasarruf yapabiliyor ve harcayabiliyor mu?

Verimlilik artışından doğan fayda bütün topluma dağılıyor mu?

Bir ülke yüksek bir GSYH sağlayabilir. Ama insanları aynı zamanda ekonomik sıkıntılar yaşayabilir. Dolayısı ile uzun vadede sürdürülebilir başarı için sadece yüksek karlı şirketler değil, yüksek refaha sahip haneler de gerekir.

Ulusal Ekonomik Cephenin Silahı İç Taleptir.

Pandemi önemli bir gerçeği suratımıza çarptı.

Güçlü iç pazarlara sahip olan ülkeler çabuk ayağa kalktı.

Sınırlar kapanınca ve uçaklar yere inince turizm durdu.

İhracata bağımlı sektörler nakit darboğazına girdi.

İç tüketim piyasalara can suyu oldu.

Gelecekteki şoklar için potansiyel risk alanları şunlardır;

Jeopolitik gerilimler

Enerji krizleri

Teknolojik dönüşümler

İklim krizlerinin tetikleyeceği felaketler.

Güçlü iç talep, ekonominin darbelerin etkisini hafifletir.

Türkiye’nin konumu ve riskleri nelerdir?

Ülkemiz orta ve uzun vadede özel bir konuma sahiptir. Rekabette öne çıkan birçok avantajı vardır. Bunları değerlendirmesi halinde iç pazarı güçlenir.

Avantajları:

85 milyonluk dinamik bir nüfus.

Görece genç demografik yapı

Çeşitlendirilmiş ekonomi

Güçlü girişimcilik kültürü

Zorluklar;

Enflasyon baskısı

Satın alma gücündeki erime.

Gelir dağılımındaki eşitsizlikler

Hemen bu gün sormamız gereken soru;

Türkiye düşük harcama kapasitesine sahip bir modelden, katma değeri yüksek üretim ve tüketim yapan bir ülkeye geçiş yapabilir mi?

Türkiye turizmi açısından durum nedir?

İç pazarın güçlendirilmesi en çok turizm için acil bir gündem maddesidir. Günümüz itibarıyla destinasyonlar büyük ölçüde dış pazarlara bağımlıdır.

Kriz patladığında önemli bir zayıflık ortaya çıkar.

Yabancı turist sayısının düştüğü zamanlarda, yerel talep can simidi olur.

Eğer bir ülke turizmi ağırlıklı olarak iç talebe bağlı ise;

Daha az dalgalanma yaşar.

Yerel işletmeleri yıl boyunca destekler.

Sağlam turizm ekosistemleri oluşturur. Güçlü bir iç talep küresel turizmin yerini alamaz, ama sektör için stratejik bir sigorta işlevi görür.

Geleceğin soruları şunlar olmayacak;

En çok ihracat yapan kim?

En fazla fabrika kuran kim?

En fazla yabancı sermaye çeken kim?

Bunun yerine şu sorulara cevap aranacak;

En güçlü orta sınıfı kim oluşturuyor?

Hane halkı servetini kim artırıyor?

Yaşam kalitesini kim yükseltiyor?

Ekonomik büyümeyi tüketici güvenine kim dönüştürüyor?

Geleceğin en başarılı ülkelerinde, vatandaşlar hem üretken çalışanlar hem de güçlü tüketiciler olarak sahnede yerlerini almış olacak.

Sonuç

Geçen yüzyılın yıldızları üretim patlaması yapabilen ülkeler oldu. Bu yüzyılın başarılı ülkeleri ise, hane halkları için sürdürülebilir refah üretenler olacak.

Ekonomik güç artık bir ülkenin Dünyaya neler sattığı ile ilgili değildir. Ölçü, vatandaşların ne kadar satın alabildiğidir.

Hane halklarının satın alma gücünü artıran, orta sınıfını büyüten ve dayanıklı iç pazarlar oluşturan ülkeler, geleceğin çalkantılı Dünyasına meydan okuyabilecekler.

Yeni ekonomide ayakta kalacak olanlar, yabancı tüketicilere bağımlı olanlar değil; kendi vatandaşlarının refahına yatırım yapanlar olacaktır.