Çin’den İthalat Nasıl Yapılır?

Çin ile iş yapmak batılı ülkelerle iş yapmaktan önemli ölçüde farklar içerir. Bu farkların en önemlisi kültürel farklar ve ülkede kalite ve iş yapma biçiminin henüz Batı standartlarından uzak olmasıdır. Ama bu bizim gözümüzü korkutmasın. Her işin bir formülü var.

Çin’den ithalat yapmak için ilk kural, o ülkede uzunca vakit geçirmek ve tedarikçileri ziyaretleri ile piyasa analizidir. Fuar ziyaretleri bir ilk adım olabilir. Fuarlarda sektörümüzle ilgili tedarikçileri toplu olarak bulabiliriz.

Ziyaretlerimizi 15 – 20 gün olarak planlamalıyız. Ülke çok büyük bir coğrafyaya yayılmıştır ve tedarikçiler farklı bölgelerde olabilir. Bir haftalık ziyaretler çok yetersiz kalacaktır. Ülke içi seyahatlerimiz olacaktır.

Ziyaret planımızı gitmeden önce yapmamızda fayda var. Ziyaret edebileceğimiz tedarikçilerin bir listesi var mı? Yoksa ziyaretlerimiz sırasında sora sora mı bulacağız, ki bu ilk ziyaret için çok anormal değildir. Ancak bilmeliyiz ki çok vakit kaybı yaşayacağız. Yanlış firmalara ziyaret söz konusu olabilecektir. Çin de tedarikçi diye karşımıza çıkan her kontak, esasında gerçek tedarikçi olmayıp aracıdır, yani komisyoncudur. Fabrikayı kendi fabrikası gibi gösterebilir ve gezdirebilir. Bir süre sonra bu tarz kontakları gerçeklerinden ayırabilecek bakış açısına ulaşabiliriz. Aracı diye bir köşeye atmamız gerekmez, bizi tek başımıza hiç bulamayacağımız tedarikçilere götürebilirler. Bazıları düzgün iş yapılabilir tüccarlardır.

Eğer önceden bir ziyaret listesi yapabilmişsek, vakit kaybı az olur. Bölgelerine göre ziyaretimizi çok daha verimli bir şekilde düzenleyebiliriz.

Genel olarak karşılaşacağımız problemler neler olabilir?

-Tedarikçileri genel olarak tanımayız. Çok kaliteli üretim yapabilenler olduğu gibi, çok kalitesiz üretim yapanlar da mevcuttur. Ciddi ticaret yapanlar olduğu gibi, bize göre ciddi olamayanlar da vardır. Örnek olarak, daha kârlı bir talep çıktığında bizim üretim terminimizi erteleyebilen firmalar olabilir. Bu onlar için kabul edilebilir davranışlardır. Ticari anlayışları böyledir. Hızla düzeldiğini söyleyebilirim.

-Sevkiyat sorunlu alandır. Gemi ile yapılır, yol bir, bir buçuk ay sürer. Gümrük de hesaba katılmalıdır. Sevkiyat hassasiyeti çok gelişmiş olmadığından dikkate almak gerekir. Acil sevkiyat için uçak kullanılabilir ama maliyeti çok yüksek olur. Tüm bunları dikkate alarak biraz emniyet stoklu çalışmakta fayda olur.

-Peşin çalışırlar. Ödemeden sonra riski almışız demektir. Zamanla karşılıklı güven oluştukça şartlar esnetilebilir. Belli fuarlar dolayısı ile onlar da bizi ziyaret edeceklerdir. Bu güven oluşumu için önemli fırsatlardır.

-Saat farkları fazladır. Bu da iletişimi zorlaştırır.

-Tatil ve bayram günleri çok farklıdır. Bilip hesaba katmak gerekir. Ör. Çin yeni yılı.

-Kalite süreklilik göstermeyebilir.

-Etik kodlar ile ilgili yerleşik bir uygulama bulunmaz.

-Çevre ile ilgili yerleşik bir uygulama bulunmaz.

Tüm bu olumsuzların yanında çok avantajlı noktalar vardır.

-Fiyatlar çok rekabetçidir.

-Ticari anlayış hızla düzelmektedir.

-Çok yetkin ve kaliteli üreticiler vardır.

Şunu da unutmayalım, -ara bilgi olarak- Çin’de yetmiş milyon civarı dolar milyoneri var. Neredeyse ülkemizin nüfusu kadar. Lükse talep çok fazladır.

Bütün bu yazılan olumsuzluktan sonra, biraz karamsarlığa kapılabilirsiniz. Bu zorlukları aşmış ve sürekli iş yapan bir ekibin lideri olmuş olarak, karamsarlığa yer olmadığını ve bunların aşılabildiğini söylemek isterim.

Bu girişten sonra kendimize soracağımız en önemli konu Çin’den ne tip ürünler ithal etmek istiyoruz?

1. Hammadde.

2. Bitmiş veya yarı bitmiş ürün.

1.Hammadde için ziyaret düzenliyorsak, işimiz görece kolay olabilir. Kaliteli hammadde üreticileri vardır. Hammadde bilindiği gibi belli standartlara göre üretilir. Örnek olarak çelik için EN Avrupa, SAE Amerika, TS Türk standartları gibi. Bu çeliklerin içeriği bellidir ve tedarikçi buna uymak zorundadır. Peki uymazsa ne olacak? Kalite kontrol şarttır.

Hammadde tedarikçisi seçiminde doğruyu seçmenin en kolay yolu, uluslararası üreticilere tedarikçi olan firmaları bulabilmektir. Bunları bulmak zor olabilir, İç ve dış kontaklarımızdan, fuarlardan, yukarıda bahsettiğimiz aracı-komisyonculardan v.s. bunlar öğrenilebilir.

Bu tarz tedarikçiler, uluslararası firmalarca denetime tabi tutuldukları için, kalite ve müşteri bilinçleri gelişmiştir. Bu anlamda aynı ticari lisanı konuşma imkânı bulabiliriz.

Her hâlükârda gelen ürünün kalitesini kontrol edebilecek yetiye sahip olmalıyız. Kontrol etmeden hatta almanın ve müşterilerimize bitmiş ürün olarak sevk etmenin, kalitesizlik durumunda maliyeti, maddi yükümlülük ve prestijimiz açısından çok ağır olacaktır.

2.Bitmiş veya yarı bitmiş ürün tedarik ediyorsak, takip edeceğimiz yol yine aynıdır. Uluslararası firmalara tedarik yapan tedarikçiler tercihimiz olmalıdır. Her konuda böyle tedarikçiler bulamayabiliriz, sadece yerele ürün sağlayan tedarikçilerle çalışmak durumunda kalabiliriz. Hangisi olursa olsun mühendislik ve kalite konusunda bir yatırım yapmak gerekecektir.

-Mühendislik departmanı.

-Satın alacağımız ürünün teknik speklerini tarif edebilmek

-Teknik resmini çizebilmek.

-Gerekli testler için alet, ekipman.

-Giriş kalite kontrol imkanları.

-Tedarikçiyi yerinde denetleme imkânı.

Eğer bu yetiler varsa Çin’den ithalat yapabilmek için gerekli alt yapıya sahipsiniz demektir.

Peki bu imkanlar olmazsa başka bir yol yok mudur? Vardır tabii.

-Ülkemizde üniversitelerden, test merkezlerinden destek alınabilir.

-Çin’de Kalite kontrol konusunda yerli firmalar vardır. Bu firmalar bizim adımıza, sevkiyat öncesi, rastgele ürün seçme metodu ile kalite kontrol yapabiliyorlar. Bu sınırlı bir güvence sağlar. Tedarikçinin süreç denetimi ise yine yerel firmalarca yapılabilir, ama bence ideal bir yöntem değildir.

İdeal yol nedir? İdeal olan, Çin vatandaşı, Çin’de mukim, uluslararası firmalarda deneyim kazanmış bir kalite uzmanını istihdam etmektir. Çin’de şirket kurmak gibi yollara, bir kişi için, girişmek uygun olmaz. Taşeron hizmeti sunan firmalarda istihdam etmek en kolay yoldur.

Uygun bir aday bulunmuşsa ne satın alırsak alalım, çok faydası olur. Problem şirketimize gelmeden yerinde tespit edilmiş olur.

-Tedarikçi değerlendirme.

-Ürün kalite ve proses denetimi. Düzeltici faaliyet talebi.

-Tedarikçide ürün ayırma.

-Yeni tedarikçi bulma.

-Piyasa takibi.

-Fuar ve organizasyonlara katılım.

-Yeni tedarikçi bulma.

-Düzenli raporlama.

Kalite kontrolün önemi konusunda bir örnek vermek istiyorum. Antifriz satın alıyoruz, kendi markamızla satıyoruz. Şartnamemizin değeri -25 dereceye kadar donmaması. Refraktometre ile kontrol ediyoruz -25 dereceyi buluyoruz. Yani OK. Ürünü test tip dondurucumuza koyduk, sonuç -12 derecede donma. Antifrizin içine katılan bir madde refraktometreyi yanıltıyor. Yani ürün ret.

Biz bu ürünü test etmeden satsaydık ve ülkemizin doğu bölgelerinde birçok motorda hasar oluşsaydı, maddi zararı siz düşünün. Daha önemlisi prestij ve güven kaybı. Zannederim açıklayıcı olmuştur.

Kaliteye yeterli hassasiyeti göstermeyen firmaların, çift rakamlı iade rakamları ile karşılaştığına şahit olduk.

Konumuz ürün temin etmek değil, kaliteli ürün temin etmektir. Bunu sağlayamıyorsak, maceraya atılmanın gereği yoktur.