Yapay Zekâ Türkiye'de Hangi E-Ticaret Markalarını Öneriyor?

Dijital pazarlamanın son 20 yılında markalar arama motorlarında görünür olmak için kıyasıya bir mücadeleye girişti. Bugün ise tüketici davranışında yeni bir dönem başladı. Kullanıcılar artık “En iyi online alışveriş sitesi hangisi?”, “Türkiye'de elektronik eşya almak için en iyi platform neresi?” ya da “Online market alışverişi için hangi siteyi tercih etmeliyim?” gibi soruları doğrudan ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi yapay zekâ platformlarına yöneltiyor. Böylece bu uygulamalar, ürün ve marka keşfinde yeni kanaat önderlerinden biri haline geliyor.

Bu değişim, markalar açısından yalnızca arama motorlarında görünür olmayı değil, yapay zekâların önerdiği markalar arasında yer almayı da kritik hale getiriyor. AI destekli öneriler, tüketicilerin satın alma yolculuğunda giderek daha belirleyici bir rol üstlenirken, markalar için de yeni bir performans alanı doğuyor.

AI destekli önerilerin tüketicilerin satın alma yolculuğunda giderek daha belirleyici bir rol üstlendiği bu dönemde; markaların yapay zekâ ekosistemindeki algısını, itibarını, konumlandırmasını, ürün ve kategori pozisyonlamasını, önerilme performansını ve rekabetçi görünürlüğünü yönetmelerini sağlayan dünyanın ilk “Brand Intelligence Platform”u Narron, “Türkiye E-Ticaret Sektörü AI Görünürlük Endeksi”ni yayınladı.

Halkla ilişkiler liderleri ve yapay zekâ mühendisleri tarafından kurulan, Türkiye ve Hollanda’da faaliyet gösteren İTÜ Çekirdek girişimi Narron tarafından geliştirilen endeks, e-ticaret sektörünün yapay zekâ ekosistemindeki görünürlüğünü analiz etti. Araştırma kapsamında Türkiye e-ticaret ekosistemini temsil eden 99 marka, kullanıcıların gerçek alışveriş davranışlarını yansıtan 50 farklı markasız sorgu üzerinden incelendi. Sorular ChatGPT, Claude, Gemini ve Perplexity platformlarında üçer kez çalıştırıldı ve toplam 600 yapay zekâ yanıtı analiz edildi. Endeks; tüketicilerin yapay zekâ platformlarından alışveriş tavsiyesi istediğinde hangi markaların öne çıktığını, yapay zekâların Türkiye e-ticaret pazarını nasıl algıladığını ve kategori bazında hangi markaları önerdiğini ortaya koydu.

E-Ticarette Ortak Lider: Trendyol

Araştırmaya göre dört farklı yapay zekâ platformu, Türkiye e-ticaret pazarında büyük ölçüde benzer bir görünürlük haritası oluşturuyor. Trendyol, ortalama yüzde 17,52 AI Visibility (Share of Voice) ile ilk sırada yer alırken, Hepsiburada yüzde 14,96 ile ikinci sırada konumlanıyor. İlk dört sıradaki Trendyol, Hepsiburada, n11 ve Amazon Türkiye, tüm yapay zekâ önerilerinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Bu tablo, üretken yapay zekâların Türkiye e-ticaretini büyük ölçüde aynı lider oyuncular üzerinden tanımladığını gösteriyor.

ChatGPT Liderleri, Perplexity Kategori Uzmanlarını Öne Çıkarıyor

Araştırma, yapay zekâ platformlarının aynı e-ticaret pazarını farklı bakış açılarıyla yorumladığını da ortaya koyuyor. ChatGPT, Trendyol ve Hepsiburada gibi pazar liderlerini daha yoğun şekilde önerirken, Perplexity geniş web tarama kapasitesi sayesinde Boyner, LC Waikiki ve Çiçeksepeti gibi kategori uzmanı markalara daha fazla görünürlük kazandırıyor.

Kategori bazındaki sonuçlar da dikkat çekiyor. Elektronikte Teknosa ve MediaMarkt Türkiye, anne-bebekte ebebek, kozmetikte Watsons Türkiye, Gratis, Rossmann ve Sephora Türkiye, hediye kategorisinde ise Çiçeksepeti yapay zekâların en sık önerdiği markalar arasında yer alıyor. Buna karşılık tesettür modasında büyük pazaryerleri yerine butik uzman markalar öne çıkarken, ikinci el alışverişte letgo genel görünürlükte liderliği alıyor; Sahibinden ise özellikle ikinci el telefon gibi dikey sorgularda EasyCep gibi uzman platformların gerisinde kalıyor.

Araştırma, yapay zekâların marka büyüklüğünden çok kategori otoritesini, içerik derinliğini ve dijital güven sinyallerini ödüllendirdiğini gösteriyor. Bu bulgu, markaların yalnızca tek bir yapay zekâ platformunda değil, tüm üretken yapay zekâ ekosisteminde görünürlük stratejileri geliştirmesi gerektiğine işaret ediyor.

99 Markanın Üçte Biri Yapay Zekâların Radarına Giremiyor

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de analiz edilen 99 markanın 32'sinin, yapay zekâ yanıtlarında neredeyse hiç önerilmemesi oldu. Bu sonuç, güçlü marka bilinirliğinin artık tek başına yeterli olmadığını; güvenilir dijital içerik, kategori otoritesi ve yapay zekâların referans aldığı kaynaklarda görünür olmanın giderek daha kritik hale geldiğini ortaya koyuyor.

AI Görünürlüğü Markalar İçin Yeni Performans Metriği

Narron'a göre üretken yapay zekâlar, tüketicilerin satın alma yolculuğunda yeni bir karar katmanı oluşturuyor. Bu nedenle markalar için rekabet artık yalnızca SEO performansı veya e-ticaret trafiğiyle sınırlı değil. Yapay zekâların hangi markaları önerdiği, markaları hangi bağlamda konumlandırdığı ve hangi kaynaklardan beslendiği, dijital rekabetin yeni göstergeleri arasında yer alıyor.

AI Visibility (Yapay Zekâ Görünürlüğü), önümüzdeki dönemde e-ticaret markalarının büyüme, tercih edilme ve dijital performansını doğrudan etkileyecek temel metriklerden biri olmaya aday görünüyor.