Sanayici Kimdir, Kime Sanayici Denir?

“Sanayici” kelimesi, yalnız çok büyük ölçekte üretim yapmak veya belli cirolara sahip olmak, işletmelerde belli sayıda çalışana sahip olarak algılanmasın. Hatta ve hatta üretim yapmayan hizmet sektörü kuruluşları da bu kriterlerden ayrı, kurucusu “sanayici” sıfatına sahip olabilir.

Yani sanayici olmak, büyüklükten ayrı iş anlayışı ve yaklaşımı ile ilgilidir.

Nasıl mı? Biraz ezber bozalım.

Klişelerden kurtulun, doğru bilinen yanlışlar

KOBİ ler için fiziki koşullar ve niceliğe bağlı bazı sınırlar var. Şu… şu.. şu… özelliklere haiz olan, kuruluşlar KOBİ olarak anılır diye. Bunlar tabi kriter ve hak edişler için oluşturulmuş değerler. Bahsedeceğimiz konu ise bambaşka bir boyutta. İmalatçı/esnaf statüsünde olmakla sanayici olmak arasında ne gibi belirleyici unsurlar var ona bakacağız.

Yanıltmasın, çok büyük ölçekte üretim yapan veya hizmet veren kuruluşlar ve patronları sanayici olmayabilir, buna karşın, KOBİ statüsünde veya daha küçük işletmeler sanayici olabilir. Burada aklımızın bize oynadığı oyuna ve dayatılan ”nicelik” kriterlerinden ayrı düşünmemiz gerekiyor.

Bir örnek vermek gerekir ise, geçmişte otomotiv endüstrisinde karşılaştığım bir Avrupalı firma yıllık 500 milyon Eur ciroyu sadece 30 kişi ile yapabilirken, bizde muadili ve benzer ürünü üreten firmanın yaklaşık o ciroyu 150 kişi çalıştırarak ve 3 katı büyüklükte alan ve iki katı ekipman kullanarak elde ettiğini örnek olarak vermek isterim.

Yani büyüklükleri bir kenara bırakalım.

Belirleyici unsurlar

Bir kurumun, sektörden bağımsız, şayet

1. Operasyon, iş görme ve iş akış süreçleri belirlenmiş, prosedürlenmiş, haritalanmış (VSM-Value Stream Mapping), verimliliği ölçümlenebilir, izlenebilir ve de geliştirilebilir ise;
2. Organizasyon yapısı liyakat, performans, çalışan gelişimi üzerine kurulu ise;
3. Kendi iş operasyonlarını devşirmeden kendi kurgulayıp kurdu ise;
4. 3.taraflarla olan ilişkileri hukuki zemine ve sözleşmeler hukukuna dayalı ise;
5. Stratejik hedeflerini belirliyor ve bunları uygulamak için aksiyon alıyorsa;
6. Toplumu ve çevreyi gözetiyor, kamu sağlığına ve devamlılığına saygı duyuyor ise;
7. En az bir iş kolu derneğine üye ise;
8. Kurum kültürü oluşturmak için her değerli yapıcı unsuru ve geleneği benimseme prensibinde ise;

Büyüklük ve nicelikten ayrı bu işletmeyi ve kurucusunu/patronunu “sanayici” olarak anabiliriz.

Nasıl? Teamüllerin dışında bir yaklaşım değil mi? Hemen “ Ama karlılık, ciro, tahsilat…. “ falan diye aklınızdan geçirdiğinizi duyar gibiyim. Hayır, zaten yukarıda sayılan unsurlara sahip kuruluş, sektörden bağımsız, kar, ciro, tahsilat detaylarını zaten aşmış, artık innovasyon ve büyümeye odaklanmış kuruluştur.

Altını çizmekte fayda var: Yukarıda sayılan maddelerin hiçbirisi çok büyük yatırımlar gerektirmeyen, devasa bütçelere gerek duyulmayan olgulardır.

​Kendi kendisini yenileyebilen, çağa ayak uydurabilen, esneklik yapısını kaybetmeyen bir kuruluşun yapılanmaya veya üzerinde düzeltme yapılmasına ihtiyaç yoktur. Gideceği yol belli olduğu için, ne krizler ne de çalkantılardan ağır yara alırlar. Markalaşırlar, hatta efsane olurlar.