Bana Balık Tutmayı Öğret

Şimdi çıksak Anadolu'yu baştan başa geçsek, sokakta insanlara sorsak, şirket yöneticilerine sorsak, patronlara sorsak. “-Sana ne lazım?” “-Seni ne kurtarır?” Şayet bu toprakların dinamiklerini biliyor isem, şayet insanlarını tanıyor ve okuyabiliyor isem verecekleri cevaplar aşağı yukarı ya nakdi bir destek ya da benzeri tek seferlik telaffuzlar olacaktır.

Sizi bilmiyorum ancak, beni derinden yaralayan tek şey bu. İnsanların öğrenmek, kullanmak, sisteme sahip olmak istememesi, hep hazır peşinde koşması ve hibelenmek istemesi…

Şirketler hep “Tek seferlik” ucuz kredilerin peşinde koşarken aslında finans müdürleri bunun tek seferde kalmayacağını çok iyi bilirler. Bir müptezel misali “fon düşkünlüğü” yavaş yavaş şirketi esir alır. Alışkanlığa dönüşür. Öyle sinsi bir bağımlılıktır ki yönetimler adeta bunun için yaşar. Ne verim, ne üretkenlik ne de sistem kimsenin umurunda değildir artık. Amaç balık tutmayı öğrenip ömür boyu balık tutmak yerine, hazır verilen balıklarla hayatı idame ettirmektir.

O ay maaşlar ödendi ise, borçlar kapandı ise, hammadde için rezervasyon yapıldı ise artık düşünülmesi gereken sonraki ayın kredi kaynağıdır. Yanlış anlaşılmasın, tüm dünyada krediler kullanılıyor. Şayet kredi özkaynaktan ucuz ise ve karşılığı rezerv olarak duruyor ise çok akıllıca bir seçimdir. Benim sözüm kaynaklar ve gelir kısıtlı iken kredi ile top çevirmeye çalışanlara.

Tehlikeli Kelime "Bedava"

Dönelim hayatın içine, reklamcıların ve pazarlamacıların çok sevdiği bir kelime var. Sizi oltaya, kancaya geçirmek için bolca kullanılır. TV'lerde, radyolarda, reklam panolarında ve internette bannerlarda sıkça görmek mümkün. “...... BEDAVA” Tabii her zaman kullandığınız bir şey ise bir promosyonla taçlanması güzel bir şey. Ancak basit bir el blenderına bedel ödemeden sahip olmak için kredi kartınızın limitlerini zorlayacak alışveriş yapıyorsanız sizin için tehlike çanları çalmaya çoktan başlamış demektir.

Durduk yere bedavanın en tehlikeli kısmı da dünyanın en pahalı şeyi olması, çünkü karşılığında ne ödeyeceğinizi bilmiyorsunuz. Ticarette karşılıklılık ilkesi bununla ne kadar bağlantılı tartışılır ancak, karşı tarafı manipüle edecek, eksikli bırakacak bir davranış olduğu kesin. Küçük bir jestle, bir kolaylıkla sizi daha ağır, daha külfetli bir edimin içine çekebilirler. Fark ettiğinizde, artık verilenle alınan kefede eşit değildir. İş işten geçmiştir. Alınanla verilen arasındaki fark acı bir ukde olarak yerini almıştır.

Akıllarda kalması gereken en önemli kısım, dünyada her şeyin bir karşılığının olduğudur. Hep derler ya hani: “Bedava peynir ancak fare kapanında olur.”