Satış Etkinliğini Nasıl Ölçmeli?

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Satış Etkinliğini Nasıl Ölçmeli?

Şirketler için satış başarısı kadar önemli bir hususta satış departmanının ve faaliyetlerinin etkinliğidir. Yıllık satış hedeflerine ulaşma, bir önceki yıla göre büyüme kuşkusuz önemlidir. Ancak tek başına bu faktör satış faaliyetinizin etkin ve verimli olduğunu göstermez.

Bu satış büyümesinin, nasıl ve hangi şartlarda olduğuna bakılmalıdır. Satış etkinliği, gerçekleşen satışların, şirkete olan toplam katma değeri ile orantılıdır. Satışların toplam katma değeri için ise hacim, miktar ve cironun ötesine bakılmalıdır.

Satış faaliyetinin etkinliğini “daha az kaynak kullanımı ve çaba ile daha fazla sonuç almak” olarak tanımlayabiliriz. Satış büyümesine rağmen satışlardaki düşük karlı ürünlerin oranı yüksek ise, bir etkinlikten bahsedemeyiz. Veya bir kişinin yapacağı satış iki kişi ile yapılıyorsa da etkinlik söz konusu değildir. Yüksek iskontolar, uzun vadeler, satışın az sayıda segmentte toplanması gibi pek çok faktöre rağmen satışlar büyüyebilir. Ama bu satış departmanının etkin olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle bir sürpriz ile karşılaşmamak için satış etkinliğini ölçecek bir model kurmak şirketlerin yararındadır. Böyle bir model kurmak için kullanılabilecek temel göstergeler başlıca dört adettir: Satış Hacmi, Karlılık, Maliyetler ve Verimlilik.

Böylesi bir modelde bu boyutları kapsayan analizler yapılarak, temel metriklerin (KPI) hesaplanması ile satış etkinliği baştan kontrol altına alınacaktır.

Ancak bu boyutların mümkün olduğunca en geniş şekilde değerlendirilmesi gerekir. Her şirkete göre değişmekle birlikte temel bir metodoloji aşağıda sunulmuştur.

Satış Hacmi

Toplam satış hacminin alt boyutlarda nasıl kırıldığı bir etkinlik göstergesidir. Aşağıdaki kırılımların stratejik önemi ve ağırlığı şirketlere göre farklılaşır. Bu nedenle hem stratejik rotanın doğru yolda olduğunu anlamak hem de olası zayıflıkları anlayabilmek için bu kırılımlarda ölçümler yapılmalıdır.

  • Kanala göre
  • Müşteriye/bayiye göre
  • Ürüne göre
  • Lokasyona göre (bölge/il vb)
  • Zamana Göre (günlük,aylık,yıllık vb)

Karlılık

Nihai olarak satışların işletme karlılığı hedeflenir. Yani satış gelirlerinden elde edilen brüt karlılığın toplam işletme giderleri arasındaki fark önemlidir. Ancak bu en genel ve makro karlılıktan önce diğer kırılımlarda ki karlılıklarda önemlidir. Karlılığın az sayıdaki müşteriden, üründen, bölgeden vb. gelmesi kuvvetli verimsizlik işaretleridir.

  • Genel Satış karlılığı
  • Kanal bazında karlılık
  • Müşteri/bayi bazında karlılık
  • Ürün bazında karlılık
  • Lokasyon bazında karlılık
  • Ürün kompozisyonu
  • Satışçı bazında karlılık
  • Bölge Müdürlüğü bazında karlılık vb.

Satış Maliyetleri

Satış maliyetleri başlıca ikiye ayrılabilir; yatırım giderleri (araç,ekipman, eğitim vb.) ve operasyonel giderler (personel maaşları, yakıt, iletişim, konaklama vb). Gerçekleşen satışın etkin olup olmamasını belirleyen en önemli boyuttur diyebiliriz. Ancak bunun yanında yapılan iskontoları vb. de bu başlık altında değerlendirebiliriz. Yüksek iskonto daha fazla taviz vermek demektir ve bir maliyet kalemi olarak değerlendirilmelidir.

  • Yatırım giderleri
  • Operasyonel giderler
  • Yapılan iskontolar

Satış Verimliliği

Satış verimliliği, mevcut işgücü kaynakları ile gerçekleşen satışları baz alır. Ziyaret sayısı (mevcut ve yeni müşteri), ziyaretin satışa dönüşme oranı, üretilen teklif miktarı ve tutarı, satışa dönüşen teklif miktarı ve tutarı gibi. Ancak bunun yanında ödeme vadeleri, gecikmiş alacaklar, ortalama fiyat gibi unsurlarda bu başlık altında değerlendirilmelidir. Çünkü bu unsurlar yatırılmış işletme sermayesinin ne kadar verimli kullanıldığını gösterir. Aynı şekilde pazardaki penetrasyon oranı da bir verimlilik göstergesidir. İşe ayrılan kaynakların pazarda ne kadar etkin olduğunu gösterir. Aynı sayıda satışçıya sahip iki bölgeden penetrasyon oranı yüksek olanı daha etkin ve verimli çalışıyor demektir.

Bu dört boyuta uygun belirlenecek KPI’lar ile hem satış “performansı” hem de “etkinlik” ölçülmüş olacaktır. “Performans KPI”ları ile “Etkinlik KPI”larının ayrılması düşünülebilir. Ticari yazılım veya ERP sistemleri üzerinden alınacak veriler ve raporlar ile pek ala bu ölçümler yapılabilir. Performans KPI’larının zaman periyodu mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Bazı performans KPI’ları günlük, bazıları aylık olabilir. Buna karşın etkinlik KPI’ları minimum üç aylık olarak değerlendirilmelidir. Çünkü düşük etkinlik karşısında bazı yapısal dönüşüm kararları gündeme gelebilir. Bu kararlar alınmadan önce yeterince uzun bir süre ölçümler yapılmalıdır. Aksi takdirde satış departmanınızı yap boz tahtasına çevirmiş olursunuz.

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
4424 kere okundu

Faruk Şener

İ.T.Ü.İşletme Mühendisliği mezunu olan A.Faruk Şener yaklaşık 20 yıldır satış&pazarlama işinde. Enerji sektöründe ulusal ve uluslararası şirketlerin satış ve pazarlama gruplarında görev aldı. Hem aktif saha satışta çalıştı hemde pazarlama stratejileri geliştirdi. 10 yıl önce marka dünyası ile tanıştı ve bir daha çıkamadı.  Güven Borça’nın “Bu Topraklardan Dünya Markası Çıkar mı?” kitabını okudu ve bütün iş yaşamı değişti. O gün bugündür en büyük hevesi pazarlama ve marka stratejileri oldu. Bir yandan öğrendi bir yanda da öğrendiklerini işinde kullandı. İşinde her zaman cilalanmış stratejilere değil pazarda karşılığını bulan, işleyen, sonuç veren stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanmasına odaklandı. Ona göre marka canlı, yaşayan ve şirketleri, bu şirketlerin patron ve yöneticilerini aşan , onların üstünde ve ötesinde varolabilen ve tüketicileri kuşatan bir varlıktı. Marka gerçeğini sadece kitaplarda değil sıcak satış ve Pazar mücadeleleri içinde yaşayarak öğrendi.

Profosyonel iş hayatının rutin temposu artık tatmin etmeyince 2012 yılında pazarlama danışmanlığına başladı. Farklı sektörler, farklı ürünler, farklı markalar için stratejik çalışmalar yapmak üzere kollarını sıvadı.  

faruk@faruksener.com
www.faruksener.com

yazarın diğer yazıları için tıklayın

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Krizde Nasıl Bir Rekabet Stratejisi Belirlenmeli?
Bayi Denetimi Nasıl Yapılır?
Ziyaretçi Odaklı Fuarcılık Anlayışı Mümkün mü?
Kurumsal Satışta Değer Önerisi Geliştirme
Türkiye’de Bayilik Sistemleri ve Çeşitleri
B2B Çalışan KOBİ'ler için Satış Önerileri
Olumlu Müşteri Deneyimi Yaratmak
Müşterilerinize Nasıl Bir Tedarikçi Olduğunuzu Sorun
Bayi Adayları Nasıl Tespit Edilir?
Nasıl Bir Satış Modeliniz Var? Talebi Karşılayan mı, Talep Oluşturan mı?
Kurumsal Satışta Değer Önerisini Kanıtlama
Satış Organizasyonu Oluştururken Atılacak 6 Adım
Bayi Geliştirme Nasıl Yapılır?
Performans Odaklı Bayi Yönetimi Nasıl Yapılır?
KOBİ'ler için 7 Adımda Bayilik Sistemi Kurma

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

Demir Yumruk; Çin

Demir Yumruk; Çin

1,339,724,852 insan ve insan … Bu insanlar ne yer, içer,neyi talep eder,hangi markalara hayranlar, Batı Dünyasına nasıl bakıyorlar, iş yapışları bizlere göre son derece karmaşıkken, kulaklarını arkadan tutarken, nasıl böyle dev bir demir yumruk ile ihracat şampiyonu oluyorlar.

OFİS VE İNSAN

Teknolojik değişim ve yeni ofis düzeni

Teknolojik değişim ve yeni ofis düzeni

Teknolojik değişim ve gelişimin, iş yaşamının mekansal (ve yaşamsal) alanı olan ofis düzeni ve ortamını yenilediğinden bahsetmiştik. Bu yenilenme, iş ortamının daha işlevsel kullanımını ve insana uyumunu (ergonomi) ön plana çıkarmıştır.

Monitör ve masa yerleşimi

Monitör ve masa yerleşimi

Özellikle sırt, bel ve boyun rahatsızlıkları yönünden masada oturuş ve göz sağlığı açısından da monitör konumlanmalarında dikkat edilmesi gerekenleri inceliyoruz

İŞ DÜNYASI

Sektörel Derneklerde Proje Yönetimi & “TURKEY Discover the Potential”

Sektörel Derneklerde Proje Yönetimi & “TURKEY Discover the Potential”

Yılbaşından bu yana, TİM Türkiye İhracatçılar Meclisi önderliğinde, Medya’da yayınlanmaya başlayan “TURKEY Discover the potential, Gücünü ve potansiyelini keşfet!” projesiyle, iş ve sosyal yaşantımızda, özellikle markalaşma ve ihracata yönelik hareketliliğin, giderek artmaya başladığını görmekten son derece mutluluk duymaktayız. (Hem Doğuyuz! Hem Batıyız! Biz!..)

HUKUK / MUHASEBE

“Eser” Niteliği Taşıyan Ürünleri Nasıl Satın Alırsınız?

“Eser” Niteliği Taşıyan Ürünleri Nasıl Satın Alırsınız?

Eser denildiğinde birçoğumuzun aklına resim, fotoğraf, heykel gibi güzel sanat eserleri gelse de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda (FSEK) tanımlanan eser tanımına bakıldığında güzel sanat eserleri yanında ilim ve edebiyat eserleri, bilgisayar programları, mimari maketler vb şartları taşıyan birçok ürünün eser olarak tanımlanmiş olduğunu görürsünüz.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi

Tufan KARACA ile YÖNETİM VİZYONU

Tufan Karaca

ARKAM YOK MARKAM VAR

  • Promosyon Kampanyası Nasıl Yapılır?

    Promosyon kampanyaları sadece FMCG değil hemen her sektörde uygulanabilir. Promosyona stratejisinin mantığı bilinirse bunu ürüne, sektöre uyarlamak için biraz beyin teri akıtmak yeterli olacaktır. Bu yazımızda KOBİ’ler için promosyon stratejisinin genel ilkelerini paylaşacağız.