Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi

Ölçek ekonomisi, üretim artarken maliyetin düşmesidir. Üretim artışı maliyeti düşürmektedir. Ölçek ekonomisi sayesinde karşılıklı fayda sağlayacak şekilde bir ticaret yapılabilmektedir.

Ayrıca, ölçek ekonomileri büyük ekonomilerin daha üstün olabileceği mantığını taşır. Bunun en büyük sebebi de bu tarz ekonomilerde işletme ne kadar çok üretim yaparsa, maliyetinin o denli düşecek olmasıdır.

Ölçek ekonomisi, büyük ölçeklerin maliyeti düşürmesinden faydalanmak olarak tanımlanabilir. Üretim için büyük kapasitenin oluşturularak bu kapasitenin etkin bir şekilde kullanılması ve birim başına maliyetin en aza indirilmesidir.

Genellikle ölçek ekonomisi bir firmanın piyasadaki talebin önemli bir kısmını karşılamasının söz konusu olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadır.

Ölçek Ekonomisi Türleri

Ölçek ekonomilerini ikiye ayırabiliriz.

  • dışsal
  • içsel

İçsel ölçek ekonomisinde bir firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyet düşer. Dışsal ölçek ekonomisinde ise bir firmanın içinde bulunduğu endüstride kapladığı yer arttığında ortalama maliyeti düşer. Yani dışsal ölçek ekonomilerinde çıktı başına maliyet, endüstrinin büyüklüğüne bağlı, içsel ölçek ekonomilerinde ise çıktı başına maliyet, firmanın büyüklüğüne bağlıdır diyebiliriz. Hem dışsal ölçek ekonomileri, hem de içsel ölçek ekonomileri uluslararası ticaret açısından büyük ölçüde önemlidir.

Negatif Ölçek Ekonomisi

Negatif ölçek ekonomisi, ölçek ekonomisinde işleyen sistemin tam tersidir. Kısaca, negatif ölçek ekonomisi için, ölçek ekonomisinin içerdiği faktörlerin ters yönde işlemesi diyebiliriz. Bu nedenle bu ekonomilerde maliyetlerin artışı söz konusudur. Bunun sebebi aşırı miktarda uzmanlaşmanın olumsuz etkisi, ya da yönetimin eski gücünü kaybetmesi ile açıklanabilir.

Kapsam Ekonomisi

Kapsam ekonomilerinde, bir firma bir alandaki gücünü başka alanlarda kullanarak maliyeti düşürmeyi amaçlar. Yani birden fazla mal üretimi yaparak maliyetini düşürür. Kapsam ekonomisi için bir bakıma stratejik avantajdan faydalanmak da diyebiliriz. Kısaca kapsam ekonomisi stratejik avantajdan etkin olarak yararlanmaktır. Maliyeti düşürme amacıyla iki farklı ürün aynı tesiste üretilebilir.

Bu tarz ekonomilerde, aynı yerde üretim yapılabilmesi ile beraber maliyetlerin minimize edilmesi üzerindeki en büyük etken teknolojik gelişmelerdir. Gelişmiş teknoloji sayesinde aynı fabrikada iki farklı ürün ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca kapsam ekonomisi bir firma için farklı sektörlerde başarı anlamına gelmektedir. Bu başarının ana sebebi, tabi ki maliyetlerin düşük olmasıdır.

Doğal tekellerde ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisi görülebilmektedir. Doğal tekellerin mantığı maliyetin giderek düşmesidir. Üretim ne kadar artarsa maliyet de düşmektedir. Dolayısıyla ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisine bakarsak bunların temel amacı maliyeti düşürmektir. Stratejik olarak güçlü olmanın temeli ölçek ekonomisinden ya da kapsam ekonomisinden yararlanmak olabilmektedir. Bu iki ekonomi türü, maliyetleri düşürdüğü için firmalar için rekabet avantajı sağlamaktadır.

Kapsam ekonomisinde de ölçek ekonomisinde olduğu gibi, amaç düşük maliyettir. Ancak kapsam ekonomisinde maliyeti azaltmak daha farklı şekilde gerçekleşmektedir. Ölçek ekonomisi ve kapsam ekonomisini karşılaştırmak istersek; ölçek ekonomisinde mal tedariki ön planda iken, kapsam ekonomisinde ise talep daha ön plandadır.

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
44362 kere okundu

Etiketler: ekonomi üretim

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Pazarlamadan insan haklarına dek her alanda karşımıza çıkan zor bir kavram: Kişisel Veriler
Yönetim Bilgi (Bilişim) Sistemi
Geleceğin Yöneticileri Branşlarını Belirleyerek Mesleklerini Seçiyor!
Artık Büyük Balık Küçük Balığı değil, Hızlı Balık Yavaş Balığı yutuyor
İş Yemeği Adabı
Yalın İş Planı (Lean Business Plan)
Stratejik Planlama Nedir?
KGF (Kredi Garanti Fonu) A.Ş.
İnovasyon ve Girişimcilik Nedir? Nasıl Girişimci ve İnovatif Olunur?
Sizden sonra geminin kaptanı kim olacak?
Çalışan Hakları, İşçinin Korunması ve İşverenin Sorumlulukları
Büyüme, Karlılık ve Nakit Akışı
Doğru Kişiyi İşe Almak İçin On Öneri
Şirketinizin Yansıması ve Çalışanlarınız İçin İç ve Dış Destekler
Pazarlama Temel Kavramları -2

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

Ticaret Fuarları

Ticaret Fuarları

İster ulusal, ister uluslararası olsun, ticaret fuarlarının günümüzde pazarlamanın en önemli araç ve işlevlerinden biri olduğu bilinmektedir.

OFİS VE İNSAN

Paylaşımlı Ofis Nedir, Ne Yarar Sağlar?

Paylaşımlı Ofis Nedir, Ne Yarar Sağlar?

Başta mâliyet unsurları olmak üzere muhtelif menfi sebeplerden ötürü salt bir firmaya ya da kuruluşa ait ofisler düzenlenemiyorsa, çare paylaşımlı ofislerde aranmalıdır.

Sanal Ofis Nedir, Ne İşe Yarar?

Sanal Ofis Nedir, Ne İşe Yarar?

Sanal ofis hizmetinden faydalanmak için her gün gidip çalışabileceğiniz bir mekânı gerekli kılan işinizin olmaması gerekmektedir.

İŞ DÜNYASI

Mavi Okyanus Stratejisinde Nasıl Başarılı Olunur?

Mavi Okyanus Stratejisinde Nasıl Başarılı Olunur?

Ekonomik koşullar mavi okyanuslar yaratma zorunluluğunun artmakta olduğunu göstermesine karşın, şirketler mevcut endüstri alanının ötesine geçmeye teşebbüs ettiklerinde başarı ihtimalinin daha düşük olduğuna dair genel bir kanı vardır. Mesele Mavi Okyanuslarda nasıl başarılı olunacağıdır. İş Dünyasında yarını kazanmanın yeni yol haritası : Çekişmesiz Pazar Alanı Yaratmak ve Rekabeti Etkisiz Kılmak…

HUKUK / MUHASEBE

Şirketlerin Verdiği Eğitim Bursları Gider Yazılır mı?

Şirketlerin Verdiği Eğitim Bursları Gider Yazılır mı?

Gelir Vergisi Kanunumuzda bu konuda yer alan düzenlemelere göre, verilen bursların gider olarak değerlendirilmesi için öncelikle bursun işle ilgili olması yani burs alan öğrencinin bursun bitiminde ilgili işletmede görev alması gerektiği yönündedir.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi

Tufan KARACA ile YÖNETİM VİZYONU

Tufan Karaca

ARKAM YOK MARKAM VAR

  • Promosyon Kampanyası Nasıl Yapılır?

    Promosyon kampanyaları sadece FMCG değil hemen her sektörde uygulanabilir. Promosyona stratejisinin mantığı bilinirse bunu ürüne, sektöre uyarlamak için biraz beyin teri akıtmak yeterli olacaktır. Bu yazımızda KOBİ’ler için promosyon stratejisinin genel ilkelerini paylaşacağız.