Ödünç İş İlişkisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ödünç İş İlişkisi

4857 Sayılı İş Yasasının 7. maddesi özel istihdam bürolarının serbest bırakılmasıyla; doktrinde “ödünç iş ilişkisi” kavramı ile “geçici iş ilişkisi” kavramı karşılaştırıldı.

Bazılarına göre aynı kavramdı ve sadece dilimize çevirinin yanlış yapılmasından kaynaklanıyordu. Biz de kısaca kavramı konumuz açısından uygulamaya bakarak açıklayacağız.

26 Haziran 2002’de yayınlanan Bilim Komisyonu Tarafından Hazırlanan İş Kanunu Tasarısı ve Gerekçesinde “ödünç iş ilişkisi” kavramı madde.8 ‘de açıklıkla kullanılmıştır. Madde. 8/c de “ödünç iş ilişkisinin” mesleki faaliyet olarak yürütülmesine ve özel istihdam bürolarının iş aracılığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır” der ve madde 93’de “mesleki faaliyet olarak ödünç iş ilişkisi” ve “taraflar arasındaki iş ilişkisi sözleşmesi” detaylı olarak belirtilmiştir. Tepkiler üzerine 93. madde tamamen kaldırıldı ve 4857 sayılı İş Kanunu 7. maddesinde genel hükümle özel istihdam bürolarının bir arada düzenlendiği bir noktaya gelindi. Yine birtakım belirsizlikler yaratıldı; ağırlıklı olarak işverenler arasında veya holdingde işçi, ödünç veya geçici işçi şeklinde düzenlenmiş görünüyor[1].

Ödünç iş ilişkisi:”ödünç veren işveren olarak adlandırılan bir işverenin, ödünç verilen işçi konumunda bulunan kendi işçisini, onun rızasını da almak koşuluyla, ödünç alan işveren sıfatını taşıyan üçüncü ve sadece iş görme borcunu onun emir ve talimatları altında ifasına yönelik olarak, bir bedel karşılığında veya hiçbir menfaat beklentisi olmaksızın gönderilmesi ile ortaya çıkan üç taraflı bir ilişkidir[2].

Almanya ve İsviçre Hukukunda bu kavramlara (geçici iş ilişkisi-ödünç iş ilişkisi) yer verilmiş ancak değişen tutumlarla net bir kavram getirilmemiştir. Özellikle vurgulanması gereken konu ödünç iş ilişkisinin “mesleki faaliyet” olarak yapılıp yapılmadığıdır. “İşçinin sırf başkasına ödünç verilmek üzere işe alınması halidir” ve bu tür olayda ödünç verenin o işçiyi çalıştırabileceği, kendisine ait ve üretim yapan bir işyeri bile mevcut değildir[3]. Özel istihdam bürolarının faaliyet kapsamının çoğunluğunu; bizde ve dünyada en çok bu tür ödünç iş ilişkisi oluşturmaktadır. Birçok ülkede konu yasal düzenlemelere kavuşturulmuştur[4]. İşçi özel istihdam bürosu tarafından işe alınır ve başka şirketin ihtiyaçları için çalışır, özel istihdam büroları işverenlerin tüm yetki ve yükümlülüklerine sahiptir[5]. Ödünç alan işverenin işletmesine geçerli olan çalışma koşulları ödünç işçi içinde geçerli olmalıdır[6].

Kanımızca İş Yasasında “ödünç iş ilişkisi” kavramını yer almalı ve İş Kur Yasasında yer alan “iş ve işe aracılık” konusu temellendirilmeliydi. İş Yasasındaki “geçici iş ilişkisi” kavramı bu konuyu uygulamada karşılayamamaktadır*. Geçici iş ilişkisi; mevsimlik işler için kullanılabilir bir kavramdır, sürekliliği yoktur, üç taraflı bir iş ilişkisi içermeyebilir. Arada bir aracı olmasıda şart değildir[7]. Örneğin; salça fabrikaları, sezonunda geçici işçi alıyor. Belirli süreli iş sözleşmesi ile 3 ay çalıştırıyor.

Ancak kavram kargaşasına sebebiyet vermemek amacıyla “sürekli ödünç iş ilişkisi” ve “geçici ödünç iş ilişkisi” kavramları kullanılabilir.

Sürekli (mesleki) ödünç iş ilişkisi: Bu tür iş ilişkisinde bir “ödünç veren işveren” , “ödünç alan işverenler” ve “işçi” vardır. Ödünç veren işveren özel veya tüzel kişiliğe sahip özel istihdam bürosudur, işçinin işvereni durumundadır ve aralarında belirsiz süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) vardır. İşveren işçisini sürekli olarak iş sözleşmesine konu olan yetenekleri çerçevesinde başka işverenlere verir. Ödünç alan işverenle işçi arasında belirli süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) söz konusu olur. Bu süre bittiğinde işçi başka bir işverene verilmek üzere kendi işvereninin yanına döner . işçi hep ödünç işçidir.

Geçici ödünç iş ilişkisi: Bu iş ilişkisinde iki farklı durum söz konusudur; birinci durumda, “ödünç veren işveren” “ödünç alan işveren” ve “işçi” var. İşçi ödünç veren işverenin işçisi durumunda, aralarında belirsiz süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) var. Ancak yapacak işleri olmadığında veya yardım amacıyla başka bir işverenin hizmetine kendi işçisini ödünç olarak vermesidir. Ödünç alan işveren ile işçi arasında geçici ödünç iş ilişkisi oluşur, bu süre bittiğinde kendi işvereninin işinde çalışmaya devam eder. Burada işçisini ödünç veren işveren işçisini sürekli olarak başka işverenlere ödünç vermemektedir. Gerekli olduğunda işçinin rızası alınarak verilebilir.

İkinci durumda, aracılık hizmeti veren özel istihdam bürosu işe ihtiyacı olan işçiye veya belirli süre için işçiye ihtiyacı olan işverene belirli bir ücret karşılığında işçi ile işvereni karşılaştırır. Özel istihdam bürosu ile işçi arasında hiçbir iş ilişkisi söz konusu olmaz. Yalnızca işçiye ihtiyacı olan işverenle işçi arasında belirli süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) söz konusu olur. Süre bittiğinde iş ilişkisi de biter, bu süre 6 ayı geçemez ve iki defadan fazla tekrarlanamaz, onsekiz ayı geçerse bu belirsiz süreli iş ilişkisi haline dönüşür.


[1] DERELİ, TİSK Yayın No:238, s.33-34

[2] TÜRKMEN, s.49

[3] AKYİĞİT, Ercan, Ödünç İş İlişkisi, İstanbul, 1995, s.33-34

[4] TUNCAY, TİSK Yayın No:238, s.37

[5] TREU, TİSK Yayın No:238, s.27

[6] LÖWİSCH, Manfred, “İşsizliğe Karşı İş Hukuku Önlemleri”, İşsizliğin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Açısından Sorunları”, Ankara, 2003, s.227, Çeviren: Alpay Hekimoğlu.

*ARICI, Kadir, Bkz. TİSK Yayın No:238, s. 63, “ödünç iş ilişkisi kavramının koruması gereği hakkındaki görüşleri”

[7] Bkz. aynı görüşte DERELİ, TİSK Yayın No:238, s.67

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
19544 kere okundu

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Kurumsal ve Bireysel İletişim Kazaları
Dünyanın en çok tanınan markalarından Coca-Cola'nın Dünyası
Çalışanlarınızı işten çıkartmadan önce iki kere düşünün!
Doğru Kişiyi İşe Almak İçin On Öneri
Leasing (Finansal kiralama)
Turizmi genç kuşak yönetiyor
Ölçek Ekonomisi ve Kapsam Ekonomisi
İş Fikri Nasıl Bulunur? -1
Deloitte “Kamu Sektöründe Finansal Otorite Olmak” raporu
Yurtdışında İngilizce Öğrenmek Türkiye’de İngilizce Öğrenmekten Daha Ekonomik
İnternette Pazarlamanın Anahtarı- e-CRM-
Patron Nasıl Yönetilir?
Şirketinizin Yansıması ve Çalışanlarınız İçin İç ve Dış Destekler
Stratejik Planlama Nedir?
Markanızın Değerini Biliyor musunuz?

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

E-İhracatçılar İçin Ülkelere Göre Satış Rehberi: Hangi Ülke Size Daha Uygun?

E-İhracatçılar İçin Ülkelere Göre Satış Rehberi: Hangi Ülke Size Daha Uygun?

E-ihracat, başka bir deyişle internet üzerinden yurt dışına satış yapmak, son yıllarda KOBİ’ler arasında yaygınlaşmaya başladı ve bu konuda çeşitli devlet teşvikleri mevcut.

OFİS VE İNSAN

Türkiye’nin istihdamına online alım ve başvurular yön veriyor!

Türkiye’nin istihdamına online alım ve başvurular yön veriyor!

İşverenlerin yüzde 97’si iş ve insan kaynakları sitelerinde eleman arıyor. İş arayanlar arasında İK sitelerinin tercih edilme oranı ise yüzde 83.

İş Hayatında Pozitif Düşünce

İş Hayatında Pozitif Düşünce

Şimdiye kadar "pozitif düşünce" ve "polyannacılık" (her şeyin iyi tarafını görmek) üzerine bir çok söz söylendi, birçok makale ve kitap yazıldı. Peki pozitif düşünce nedir ve iş hayatında çalışanlara ne gibi yararlar sağlar?

İŞ DÜNYASI

Sorularla İş Planı

Sorularla İş Planı

İş Planı, yapısı gereği bir çok soruyu yanıtlayan bir dokümandır.

HUKUK / MUHASEBE

İş Kanununa Göre Yıllık İzin uygulaması

İş Kanununa Göre Yıllık İzin uygulaması

İşçinin, işyerinde çalışması sonucu emeği karşılığında ücret alacağı dışında 4857 sayılı İş Kanunu ile sağlanan çeşitli hak ve alacakları mevcuttur. Bu haklardan biri de yıllık ücretli izin hakkıdır.Bu yazımızda izin ile alakalı akla gelebilecek tüm sorulara cevap vermeyi amaçladık.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi

Tufan KARACA ile YÖNETİM VİZYONU

Tufan Karaca

ARKAM YOK MARKAM VAR

  • İleri Marka Yönetimi

    Bu yazımın başlığını İleri Marka Yönetimi koydum. Bildiğim kadarı ile ülkemiz literatüründe bu başlıkta bir yazı yok. Ülkemizde marka yönetimi konusundaki çalışmalar konumlandırma teorisi ve çevresinde şekillenir. Konumlandırma, bir markanın inşaası sürecinin belki en önemli aşamasıdır ama tek aşaması da değildir.