Ödünç İş İlişkisi

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi
Ödünç İş İlişkisi

4857 Sayılı İş Yasasının 7. maddesi özel istihdam bürolarının serbest bırakılmasıyla; doktrinde “ödünç iş ilişkisi” kavramı ile “geçici iş ilişkisi” kavramı karşılaştırıldı.

Bazılarına göre aynı kavramdı ve sadece dilimize çevirinin yanlış yapılmasından kaynaklanıyordu. Biz de kısaca kavramı konumuz açısından uygulamaya bakarak açıklayacağız.

26 Haziran 2002’de yayınlanan Bilim Komisyonu Tarafından Hazırlanan İş Kanunu Tasarısı ve Gerekçesinde “ödünç iş ilişkisi” kavramı madde.8 ‘de açıklıkla kullanılmıştır. Madde. 8/c de “ödünç iş ilişkisinin” mesleki faaliyet olarak yürütülmesine ve özel istihdam bürolarının iş aracılığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır” der ve madde 93’de “mesleki faaliyet olarak ödünç iş ilişkisi” ve “taraflar arasındaki iş ilişkisi sözleşmesi” detaylı olarak belirtilmiştir. Tepkiler üzerine 93. madde tamamen kaldırıldı ve 4857 sayılı İş Kanunu 7. maddesinde genel hükümle özel istihdam bürolarının bir arada düzenlendiği bir noktaya gelindi. Yine birtakım belirsizlikler yaratıldı; ağırlıklı olarak işverenler arasında veya holdingde işçi, ödünç veya geçici işçi şeklinde düzenlenmiş görünüyor[1].

Ödünç iş ilişkisi:”ödünç veren işveren olarak adlandırılan bir işverenin, ödünç verilen işçi konumunda bulunan kendi işçisini, onun rızasını da almak koşuluyla, ödünç alan işveren sıfatını taşıyan üçüncü ve sadece iş görme borcunu onun emir ve talimatları altında ifasına yönelik olarak, bir bedel karşılığında veya hiçbir menfaat beklentisi olmaksızın gönderilmesi ile ortaya çıkan üç taraflı bir ilişkidir[2].

Almanya ve İsviçre Hukukunda bu kavramlara (geçici iş ilişkisi-ödünç iş ilişkisi) yer verilmiş ancak değişen tutumlarla net bir kavram getirilmemiştir. Özellikle vurgulanması gereken konu ödünç iş ilişkisinin “mesleki faaliyet” olarak yapılıp yapılmadığıdır. “İşçinin sırf başkasına ödünç verilmek üzere işe alınması halidir” ve bu tür olayda ödünç verenin o işçiyi çalıştırabileceği, kendisine ait ve üretim yapan bir işyeri bile mevcut değildir[3]. Özel istihdam bürolarının faaliyet kapsamının çoğunluğunu; bizde ve dünyada en çok bu tür ödünç iş ilişkisi oluşturmaktadır. Birçok ülkede konu yasal düzenlemelere kavuşturulmuştur[4]. İşçi özel istihdam bürosu tarafından işe alınır ve başka şirketin ihtiyaçları için çalışır, özel istihdam büroları işverenlerin tüm yetki ve yükümlülüklerine sahiptir[5]. Ödünç alan işverenin işletmesine geçerli olan çalışma koşulları ödünç işçi içinde geçerli olmalıdır[6].

Kanımızca İş Yasasında “ödünç iş ilişkisi” kavramını yer almalı ve İş Kur Yasasında yer alan “iş ve işe aracılık” konusu temellendirilmeliydi. İş Yasasındaki “geçici iş ilişkisi” kavramı bu konuyu uygulamada karşılayamamaktadır*. Geçici iş ilişkisi; mevsimlik işler için kullanılabilir bir kavramdır, sürekliliği yoktur, üç taraflı bir iş ilişkisi içermeyebilir. Arada bir aracı olmasıda şart değildir[7]. Örneğin; salça fabrikaları, sezonunda geçici işçi alıyor. Belirli süreli iş sözleşmesi ile 3 ay çalıştırıyor.

Ancak kavram kargaşasına sebebiyet vermemek amacıyla “sürekli ödünç iş ilişkisi” ve “geçici ödünç iş ilişkisi” kavramları kullanılabilir.

Sürekli (mesleki) ödünç iş ilişkisi: Bu tür iş ilişkisinde bir “ödünç veren işveren” , “ödünç alan işverenler” ve “işçi” vardır. Ödünç veren işveren özel veya tüzel kişiliğe sahip özel istihdam bürosudur, işçinin işvereni durumundadır ve aralarında belirsiz süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) vardır. İşveren işçisini sürekli olarak iş sözleşmesine konu olan yetenekleri çerçevesinde başka işverenlere verir. Ödünç alan işverenle işçi arasında belirli süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) söz konusu olur. Bu süre bittiğinde işçi başka bir işverene verilmek üzere kendi işvereninin yanına döner . işçi hep ödünç işçidir.

Geçici ödünç iş ilişkisi: Bu iş ilişkisinde iki farklı durum söz konusudur; birinci durumda, “ödünç veren işveren” “ödünç alan işveren” ve “işçi” var. İşçi ödünç veren işverenin işçisi durumunda, aralarında belirsiz süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) var. Ancak yapacak işleri olmadığında veya yardım amacıyla başka bir işverenin hizmetine kendi işçisini ödünç olarak vermesidir. Ödünç alan işveren ile işçi arasında geçici ödünç iş ilişkisi oluşur, bu süre bittiğinde kendi işvereninin işinde çalışmaya devam eder. Burada işçisini ödünç veren işveren işçisini sürekli olarak başka işverenlere ödünç vermemektedir. Gerekli olduğunda işçinin rızası alınarak verilebilir.

İkinci durumda, aracılık hizmeti veren özel istihdam bürosu işe ihtiyacı olan işçiye veya belirli süre için işçiye ihtiyacı olan işverene belirli bir ücret karşılığında işçi ile işvereni karşılaştırır. Özel istihdam bürosu ile işçi arasında hiçbir iş ilişkisi söz konusu olmaz. Yalnızca işçiye ihtiyacı olan işverenle işçi arasında belirli süreli iş sözleşmesi (iş ilişkisi) söz konusu olur. Süre bittiğinde iş ilişkisi de biter, bu süre 6 ayı geçemez ve iki defadan fazla tekrarlanamaz, onsekiz ayı geçerse bu belirsiz süreli iş ilişkisi haline dönüşür.


[1] DERELİ, TİSK Yayın No:238, s.33-34

[2] TÜRKMEN, s.49

[3] AKYİĞİT, Ercan, Ödünç İş İlişkisi, İstanbul, 1995, s.33-34

[4] TUNCAY, TİSK Yayın No:238, s.37

[5] TREU, TİSK Yayın No:238, s.27

[6] LÖWİSCH, Manfred, “İşsizliğe Karşı İş Hukuku Önlemleri”, İşsizliğin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Açısından Sorunları”, Ankara, 2003, s.227, Çeviren: Alpay Hekimoğlu.

*ARICI, Kadir, Bkz. TİSK Yayın No:238, s. 63, “ödünç iş ilişkisi kavramının koruması gereği hakkındaki görüşleri”

[7] Bkz. aynı görüşte DERELİ, TİSK Yayın No:238, s.67

ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
19753 kere okundu

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

21.Yüzyılın Rekabet Silahı; Müşteri İlişkileri Yönetimi
EFQM: KOBİ´ler için Mükemmellik Modeli
KOBI'ler için 10 Adımda Güvenli Seyir
İş Fikri Nasıl Bulunur? -2
İşletmelerde Total Risk Yönetimi (ERM)
Fazladan 40 Bin TL Aklımıza Ev Almayı Getiriyor
Leasing (Finansal kiralama)
Proje Yönetimi & Sosyal Sorumluluk Projeleri (Afedersiniz Bi'şey Sorabilir miyim?)
Neden İş Dünyasında Kar Hep Güvendiğiniz Dağlara Yağıyor?
KOBİ Nedir?
Çalışma hayatında Durduk Yere Çıkan Çatışmalar, Çatışma Maliyeti
Internet Reklamcılığına Bir
İş Hayatındaki Başarının Formülü Bulundu “İşine Tutkuyla Bağlanmak”
Strateji ve Belirsizlik
Kurum Kültürü Stratejileri ve Risk Yönetimi ISO 31000

DIŞ TİCARET

Hangi 3 Harf? Teslim Şekli anlamında kullanılan Incoterms kısaltmaları

Hangi 3 Harf? Teslim Şekli anlamında kullanılan Incoterms kısaltmaları

Dış ticaret işlemi yapan, ister ihracat olsun, ister ithalat olsun; bu 3 harfleri patronundan, işi yapan uzmanına kadar; Satınalma, İhracat, İthalat, Gümrük gibi birimlerinde çalışan herkesin eksiksiz bilmesinde çok fayda vardır: “Teslim şekli” anlamında kullanılan “Incoterms” kısaltmaları.

OFİS VE İNSAN

Hayal Kurmanın Önemi, Hayal Etmenin Gücü ve Motivasyonu

Hayal Kurmanın Önemi, Hayal Etmenin Gücü ve Motivasyonu

Hayal Kurmanın Önemi, Hayal Etmenin Gücü ve Motivasyonu

Dijital baskı kalıcı olacak

Dijital baskı kalıcı olacak

Dijital baskı, 1990’lı yıllarda büyük ilgi ve heyecan uyandırdı; ama esas atılım sonrasında gerçekleşti. Günümüzde dijital baskı, pek çok baskı işi için uygun bir alternatif haline geldi.

İŞ DÜNYASI

Uluslararası Kurumsal Yönetim Standartları

Uluslararası Kurumsal Yönetim Standartları

Amerikada doğan ve Japonya’da olgunlaşan... ana felsefesi; israfın önlenmesi, sürekli iyileştirme ve gelişmeyle, sıfır hatalı mal veya hizmet üreterek, paydaşların beklentilerini karşılamak olan... “Toplam Kalite Yönetimi” son 20-30 yıldır, ürün ve hizmet üreten sektörlerimiz için oldukça önemli bir yer işgal etmekte... ve de bu konuda ülkemizde çok ciddi çalışmalar yapılmakta.

HUKUK / MUHASEBE

Kıdem Tazminatı hakkında bilmeniz gerekenler

Kıdem Tazminatı hakkında bilmeniz gerekenler

Kıdem tazminatı, İş kanunu’nda gösterilen fesih hallerinde, en az bir yıllık çalışması olan işçiye veya işçinin ölümü halinde de işçinin geride kalanlarına işveren tarafından ödenmesi gereken paradır.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi

Tufan KARACA ile YÖNETİM VİZYONU

Tufan Karaca

ARKAM YOK MARKAM VAR

  • Promosyon Kampanyası Nasıl Yapılır?

    Promosyon kampanyaları sadece FMCG değil hemen her sektörde uygulanabilir. Promosyona stratejisinin mantığı bilinirse bunu ürüne, sektöre uyarlamak için biraz beyin teri akıtmak yeterli olacaktır. Bu yazımızda KOBİ’ler için promosyon stratejisinin genel ilkelerini paylaşacağız.

tümü

PATRONA TAVSİYELER

Yedi Adımda Satış Departmanı Kurma

Yedi Adımda Satış Departmanı Kurma

Satış konusunda bulunan kaynaklar çoğunlukla daha iyi nasıl satış yapılabileceği hakkındadır. Bu konuda yeterince kitap, makale, web sitesi vb. vardır. Ancak yerli şirketlerimizin en çok ihtiyaç duyduğu konulardan birisi de satış departmanının kuruluşudur. Bir çok firma da satış departmanının kuruluşu ve geliştirilmesi için projeler de yaptım. Üzerinde çalıştığım bu konuyu derli toplu bir şekilde ele almak istiyordum. Bir satış departmanının nasıl kurulacağı konusunu Kobitek.com okuyucuları için kaleme aldım.