Ev Tipi Kurutmalı Çamaşır Makinelerinin Enerji Etiketlemesine İlişkin Tebliğ

Bu yazıyı paylaş

Tweet It! Facebook
Kobitek Takip Servisi

EV TĠPĠ KURUTMALI ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE
ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/06 (96/60/AT)
Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 20/8/2002 Sayısı: 24852
BĠRĠNCĠ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğ'in amacı; enerji kullanımının en aza indirilmesini temin ile tüketicilerin
enerjiyi daha verimli kullanan elektrikli cihazları tercih edebilmelerini sağlamak için, elektrik enerjisi
ile çalıĢan ev tipi kurutmalı çamaĢır makinelerinin enerji etiketlemesiyle ilgili kuralları ve performans
standartlarını belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğ, elektrik dıĢında baĢka enerji kaynaklarıyla çalıĢan cihazlar hariç olmak
üzere, elektrik enerjisi ile çalıĢan ev tipi kurutmalı çamaĢır makinelerini kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Tebliğ, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 14 üncü ve 31 inci
maddeleri ile 4703 sayılı Ürünlere ĠliĢkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanuna dayanılarak hazırlanmıĢtır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Tebliğ'de geçen;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) MüsteĢarlık: DıĢ Ticaret MüsteĢarlığını,
c) Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Üretici: Bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri imal eden veya bunlara adını, ticari markasını veya
ayırt edici iĢaretini koyarak kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kiĢiyi; üreticinin Türkiye
dıĢında olması halinde, üreticinin nam ve hesabına hareket etmek üzere üretici tarafından
yetkilendirilen temsilcisini; Türkiye'de bir yetkili temsilcisinin bulunmaması halinde ise ithalatçıyı;
ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine iliĢkin özelliklerini
etkileyen gerçek veya tüzel kiĢiyi,
e) Satıcı: Kamu kurum ve kuruluĢları da dahil olmak üzere tüketiciye mal ve hizmet sunan,
toptancı/perakendeci veya bu Tebliğ kapsamına giren ürünleri satan, kiralayan, taksitli satıĢa sunan,
promosyoncu veya nihai kullanıcıya tedarik eden gerçek veya tüzel kiĢiyi,
f) Enerji etiketi: Üretici tarafından elektrikli cihazın önüne veya üstüne bu mümkün değilse
ambalajının üzerine veya tanıtma ve kullanma kılavuzuna iliĢtirilen, kolayca görülebilen, silinmeyen
ve kolayca okunabilecek Ģekilde, enerji etiketi değerlerinin yer aldığı bilgileri içeren açıklayıcı bir
belgeyi,
g) Cihaz: Ġkinci maddede belirtilen ürünleri,
h) Bilgi formu: Ürünle ilgili bilgileri içeren standart tabloyu,
i) Diğer gerekli kaynaklar: Bu Tebliğ kapsamına giren ürünlerin, normal kullanım Ģartlarında
tükettikleri su, kimyasal madde veya diğer maddeleri,
j) Ek bilgi: Bu Tebliğ kapsamına giren ürünlerin, enerji veya diğer gerekli kaynakların
kullanımıyla ilgili veya bunların değerlendirilmesinde kullanılabilecek ve söz konusu ürünün
performansıyla ilgili diğer bilgileri,
k) UyumlaĢtırılmıĢ Standart: Referans numarası Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesi'nde
yayımlanmıĢ olan Avrupa Standardını uyumlaĢtıran ve Türk Standardı olarak kabul edilip yayımlanan
standardı, ifade eder.
ĠKĠNCĠ BÖLÜM
Üretici ve Satıcının Yükümlülükleri, Teknik Dosya, Etiket, FiĢ, Mesafeli SatıĢ, Enerji Verim
Sınıfı, Ürünün Piyasadan Toplatılması ve Piyasaya Arzının Yasaklanması
Üretici ve Satıcının Yükümlülükleri
Madde 5- Üretici/satıcı; satacağı, promosyonunu yapacağı, kiralayacağı, taksitli satıĢa sunacağı
veya nihai kullanıcıya tedarik edeceği bu Tebliğ kapsamı ürünlerle ilgili fiĢ veya etiketlerde,
tüketicilerin bilgilenmesini teminen, elektrik enerjisi, diğer enerji çeĢitleri ve diğer gerekli kaynakların
tüketimine iliĢkin bilgiler ile ek bilgileri belirtir.
Bu Tebliğ yürürlüğe girmeden önce üretilmiĢ cihazlar ile ikinci el cihazlar için etiket ve fiĢ
zorunluluğu yoktur.
Teknik Dosya
Madde 6- Üretici, etiket veya fiĢlerde yer alan bilgilerin doğruluğunun saptanmasına yeterli
olacak Ģekilde teknik dosya oluĢturur. Teknik dosya aĢağıdaki bilgileri içerir:
a) Üreticinin adı, adresi, telefonu, varsa e-posta adresi,
b) Cihazın tanımı,
c) Ġlgili teknik resimler dahil olmak üzere modelin ana tasarım özellikleri, özellikle enerji
tüketimini etkileyen üniteler hakkında bilgi,
d) Ġlgili standarda veya bu standart ile uyumlu diğer standartlara göre yapılan test raporları,
e) Varsa, kullanma talimatı.
Üretici, teknik dosyada yer alan tüm belgeleri; son ürünün, yurt içinde üretiliyor ise üretildiği;
ithal ise ithal edildiği tarihten itibaren beĢ yıl süreyle muhafaza etmek ve istenilmesi halinde Bakanlığa
ibraz etmekle yükümlüdür.
Etiket
Madde 7- Enerji etiketinin düzenlenmesinden cihazın üreticisi ile satıcısı müteselsilen
sorumludur.
Üreticiler, etiketleri satıcılara bedelsiz olarak verirler ve kendi etiket teslimat sistemlerini
kendileri seçmekte serbesttirler. Ancak, satıcılar etiket talep ettiklerinde üreticiler talep olunan
etiketleri en kısa zamanda temin etmek zorundadır.
Etiket, Ek-I'de belirtildiği gibi düzenlenmeli ve kolayca görülebilir Ģekilde cihazın ön veya üst
dıĢ bölümüne yerleĢtirilmelidir. Etikette yer alan bilgiler kolayca okunabilecek ve silinmeyecek
Ģekilde ve Türkçe olmalıdır.
FiĢ
Madde 8- FiĢin içeriği ve biçimi, Ek II'de belirtilen Ģekilde olmalıdır.
Mesafeli SatıĢ
Madde 9- SatıĢ, kiralama veya taksitli alıĢveriĢ teklifinin, posta, sipariĢ veya katalog gibi yazılı
iletiĢim yolu ile ve/veya tüketicinin ürünü göremeyeceği baĢka bir yolla yapılması halinde, yazılı
iletiĢim Ek-III'de yer alan tüm bilgileri içermelidir.
Enerji Verim Sınıfı
Madde 10- Bir cihazın enerji verim sınıfı ve yıkama performansı sınıfı Ek-IV'te belirtildiği gibi
olmalıdır.
Ürünün Piyasadan Toplatılması ve Piyasaya Arzının Yasaklanması
Madde 11- Üretici tarafından piyasaya arz edilen veya arz edilmesi hedeflenen cihazların,
üretici tarafından düzenlenen belgede belirtilen ve bu Tebliğ'de yer alan özelliklere uymadığının tespit
edilmesi halinde Bakanlık, bu cihazların piyasadan toplatılması ve/veya piyasaya arzının yasaklanması
konusunda gerekli önlemleri alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇeĢitli Hükümler
Ceza Hükümleri
Madde 12- Bu Tebliğ'e aykırı hareket edenler hakkında, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanun ve/veya 4703 sayılı Ürünlere ĠliĢkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanunun idari para cezası ile ilgili hükümleri ile diğer hükümleri uygulanır.
Denetim
Madde 13- Bu Tebliğ'in uygulanmasında Bakanlık müfettiĢleri ve kontrolörleri ile Bakanlıkça
görevlendirilecek diğer personel; denetleme, inceleme ve araĢtırma yapmaya yetkilidir.
Bildirim
Madde 14- Bu Tebliğin uygulamaya konulduğu ve daha sonra yapılacak değiĢiklikler,
MüsteĢarlık aracılığı ile Komisyona bildirilir.
Yürürlük
Madde 15- Bu Tebliğ yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 16- Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK I
ETĠKET
(ġEKĠL KISA BĠR SÜRE SONRA YERĠNE KONULACAKTIR.)
Etikette yer alacak bilgiler aĢağıdaki Ģekilde olmalıdır.
I- Üreticinin adı veya ticari markası,
II- Üreticinin model tanımı,
III- Cihazın enerji verim sınıfı Ek-IV'e uygun olarak belirlenecektir.Uygun harf ilgili ok iĢareti ile aynı hizaya
yazılacaktır.
IV- Bir ürüne Avrupa Topluluğu Konseyi'nin 880/92/EEC sayılı Direktife istinaden "Topluluk çevre etiketi
ödülü" verilmesi halinde, çevre ödülü iĢareti sözkonusu direktifte belirtilen kurallara uymak kaydıyla etikete
iliĢtirilebilir.
V- Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak, standart 60 derece "pamuklu" yıkama
programı ve "kuru pamuklu" kurutma programı kullanılarak tam çalıĢtırma (yıkama, sıkma, kurutma) programı
baĢına kWh cinsinden enerji tüketimi,
VI- Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak, standart 60 derece "pamuklu" programı
kullanılarak yıkama (sadece yıkama ve sıkma) programı baĢına kWh cinsinden enerji tüketimi,
VII- Ek-IV'e göre belirlenen, yıkama performansı sınıfı,
VIII- Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak, standart 60 derece "pamuklu" yıkama
programı için eriĢilen en yüksek sıkma devri,
IX- Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak, standart 60 derece "pamuklu" yıkama
programı (kurutma hariç) için kg cinsinden cihazın kuru çamaĢır kapasitesi,
X- Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak, "kuru pamuklu" kurutma programı için
kg cinsinden cihazın kapasitesi,
XI- Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak, standart 60 derece "pamuklu" yıkama
programı ve "kuru pamuklu" kurutma programı kullanılarak tam çalıĢtırma (yıkama, sıkma, kurutma) programı
baĢına litre cinsinden su tüketimi,
XII- Beyan edilmiĢse, ilgili uyumlaĢtırılmıĢ standardına göre belirlenen, standart 60 derece "pamuklu" yıkama
programı ve "kuru pamuklu" kurutma programı kullanılarak yıkama, sıkma ve kurutma programlarında gürültü
değerleri,
Etiketin belirli bazı özellikleri aĢağıda gösterilmiĢtir:
Kullanılan Renkler;
CMYK: Cyan (yeĢilimsi mavi), magenta (morumsu kırmızı), sarı, siyah.
Örnek: 07X0: %0 cyan, %70 magenta, %100 sarı, %0 siyah.
Ok iĢaretleri: -A: X0X0,
-B: 70X0,
-C: 30X0,
-D: 00X0,
-E: 03X0,
-F: 07X0,
-G: 0XX0,
Çerçeve rengi X070 olacaktır.
Tüm yazılar siyahtır. Zemin beyazdır.
EK II
FĠġ
FiĢ aĢağıdaki bilgileri içerecektir. Bu bilgiler, aynı üretici tarafından üretilen çeĢitli modelleri kapsayan bir
form halinde veya tanıtma ve kullanma kılavuzu içerisinde verilebilir ve bu bilgiler, aĢağıda belirtilen sıraya göre
veya cihazın tanımının yanında yer alacaktır.
1. Satıcının ticari markası,
2. Satıcının model tanımı,
3. Ek-IV'te tanımlanan Ģekilde enerji verim sınıfı. Enerji verim sınıfı, A'dan (çok verimli) G'ye (az verimli)
kadar harflerden oluĢan bir ölçekte gösterilir. Bu bilgi bir tablo içinde verilecekse ölçeğin A'dan (çok verimli)
G'ye (az verimli) doğru olduğunun açıkça gösterilmesi Ģartıyla baĢka Ģekilde de belirtilebilir.
4. Varsa, "Topluluk çevre etiketi ödülü" iĢareti (çiçek) konur.
5. Ek-I'e uygun olarak tam çalıĢtırma programı baĢına yıkama, sıkma ve kurutma için kWh cinsinden enerji
tüketimi,
6. Ek-I'e uygun olarak yıkama programı baĢına sadece yıkama ve sıkma için kWh cinsinden enerji tüketimi,
7. Ek-IV'te tanımlanan Ģekilde yıkama performansı sınıfı. Yıkama performansı sınıfı, A'dan (yüksek) G'ye
(düĢük) kadar harflerden oluĢan bir ölçekte gösterilir. Bu bilgi bir tablo içinde verilecekse, ölçeğin A'dan
(yüksek) G'ye (düĢük) doğru olduğunun açıkça gösterilmesi Ģartıyla baĢka Ģekilde de belirtilebilir.
8. Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak standart 60 derece pamuklu yıkama
programı için sıkma verimi. Sıkmadan sonra kalan su, %... olarak belirtilir (çamaĢırın kuru ağırlığına oranı)
9- Ek-I'e uygun olarak en yüksek sıkma devri.
10. Ek-I'e uygun olarak standart 60 derece pamuklu yıkama programı için cihazın kuru çamaĢır yıkama
kapasitesi.
11. Ek-I'e uygun olarak standart "kuru pamuklu" kurutma programı için cihazın kurutma kapasitesi,
12. Ek-I'e uygun olarak yıkama, sıkma ve kurutma için tam çalıĢtırma programı baĢına litre cinsinden su
tüketimi.
13. Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak standart 60 derece pamuklu yıkama (ve
sıkma) programı baĢına, sadece yıkama ve sıkma için litre cinsinden su tüketimi.
14. Yıkama ve kurutma süresi. Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartların test yöntemlerine uygun olarak beyan edilen
çamaĢır anma kapasitesinde tam çalıĢtırma programı için (standart 60 derece pamuklu yıkama ve "kuru
pamuklu" kurutma) program süresi.
15. Satıcılar, diğer yıkama ve sıkma programları için yukarıda 5-14 üncü maddelerde belirtilen hususları
içeren bilgileri de verebilirler.
16. Yukarıda madde 5 (enerji) ve madde 12 (su)'de belirtilen tüketimin 200 katına eĢit olan enerji ve su
tüketimi. Bu durum "kurutucuyu her zaman kullanan dört kiĢilik aile için ortalama yıllık tüketim (200 program)
olarak belirtilecektir".
17. Yukarıda madde 6 (enerji) ve madde 13 (su)'de belirtilen tüketimin 200 katına eĢit olan enerji ve su
tüketimi. Bu durum "cihazın kurutucusunu hiç kullanmayan dört kiĢilik bir aile için ortalama yıllık tüketim (200
program) olarak belirtilecektir".
18. Beyan edilmiĢse, standart 60 derece pamuklu yıkama programı ve "kuru pamuklu" kurutma programı
kullanılarak yıkama, sıkma ve kurutma sırasında gürültü değerleri (standardına göre hesaplanmıĢ, desibel
cinsinden) belirtilecektir.
Renkli veya siyah beyaz etiketin bir kopyasının fiĢe ekli olması durumunda, fiĢe dahil edilmesi gereken ek
bilgiler fiĢe yazılacaktır.
EK-III
POSTA ĠLE SĠPARĠġ VE DĠĞER MESAFELĠ SATIġ YÖNTEMLERĠ
Bu tebliğle belirtilen posta ile sipariĢ katalogları ve diğer basılı ve/veya elektronik iletiĢimlerde aĢağıda
belirtilen bilgiler yine aĢağıda belirtilen sıraya göre yazılacaktır:
1. Enerji verim sınıfı
2. Enerji tüketimi (yıkama, sıkma ve kurutma) 3. Enerji tüketimi (sadece yıkama ve sıkma)
4. Yıkama performansı sınıfı
5. ÇamaĢır sıkma verimi
6. En yüksek sıkma devri
7. Kapasite (yıkama)
8. Kapasite (kurutma)
9. Su tüketimi (yıkama, sıkma ve kurutma)
10. Su tüketimi (sadece yıkama ve sıkma)
11. Cihazın kurutucusunu her zaman kullanan dört kiĢilik aile için
ortalama yıllık tüketim (200 program)
12. Cihazın kurutucusunu hiç kullanmayan dört kiĢilik aile için ortalama
yıllık tüketim (200 program)
13. Gürültü (beyan edilmiĢse)
FiĢte baĢka bilgiler de belirtilecekse, Ek-II'ye göre belirtilen biçimde olacaktır ve yukarıda verilen tabloya fiĢ
için belirtilen sıraya göre yazılacaktır.
Yukarıda belirtilen bilgilerin baskı büyüklüğü ve harf büyüklüğü okunaklı olacaktır.
EK-IV
ENERJĠ VERĠM SINIFI
Cihazın enerji verim sınıfı, aĢağıda verilen tabloya göre belirtilecektir:
Tablo 1
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|Enerji Verimlilik Sınıfı |Ġlgili uyumlaĢtırılmıĢ standartlardaki test yöntemlerine |
| |uygun olarak standart 60 derece pamuklu programı ve |
| |"kuru pamuklu" kurutma programı kullanılarak tam |
| |çalıĢtırma (yıkama, sıkma ve kurutma) programı baĢına |
| |kWh cinsinden enerji tüketimi (E) |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|A |E 1,03 |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|B |1,03 > = P > 1,00 |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|C |1,00 > = P > 0,97 |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|D |0,97 > = P > 0,94 |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|E |0,94 > = P > 0,91 |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|F |0,91 > = P > 0,88 |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
|G |0,88 > = P |
+----------------------------------------------------------+-----------------------------------------------------------+
ücretsiz hizmetlerimizden faydalanmak için üye olun
1226 kere okundu

Bu Kategorideki Diğer Yazılar

Milli Emlak Genel Tebliği
Tedavi Katılım Payının Uygulanması Hakkında Tebliğ (Sıra No:12)
Ölçü ve Ölçü Aletlerinin İthalat ve İhracatında Uygulanacak İşlemlere Dair Yönetmelik Kapsamında Ölçü ve Ölçü Aletlerinin İthalat Denetimine Dair Tebliğ
1163 Sayılı Kanunun 81. Maddesinin Uygulamasına İlişkin Tebliğ
UDEM Uluslararası Belgelendirme Denetim Eğitim Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin Onaylanmış Kuruluş Olarak Görevlendirilmesine Dair Tebliğ
IEP Uluslararası Enerji Petrol Gözetim, Sertifikasyon ve Teknik Hizmetler Organizasyonu Ticaret Limited Şirketinin Onaylanmış Kuruluş Olarak Görevlendirilmesine Dair Tebliğ
5746 Sayılı Araştırma Ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği
Tekstil Teknik Komitesinin Oluşumu ve Görevlerine Dair Tebliğ
Basınçlı Ekipmanlar Teknik Komitesinin Oluşumu ve Görevlerine Dair Tebliğ (SGM - 2009/8)
Toprak Ürünleri Sanayi Teknik Komitesinin Oluşumu ve Görevlerine Dair Tebliğ
LPG Tüplerinin Muayene, Deney, Bakım Ve Tamiri Yeterlilik Belgesi Verilmesine İlişkin Tebliğ
Entegre Balastsız Flüoresan Lambalar, Yüksek Yoğunluklu Boşalmalı Lambalar ve Bu Lambaları Çalıştırabilen Balastlar ve Aydınlatma Armatürleri İle İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ
Szutest Teknik Kontrol Ve Belgelendirme Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nin Onaylanmış Kuruluş Olarak Görevlendirilmesine Dair Tebliğ
TSE Marka Tebliği
Ev Tipi Çamaşır Kurutma Makinelerinin Enerji Etiketlemesine İlişkin Tebliğ

BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

DIŞ TİCARET

İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 2012/1) yayınlandı.

İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 2012/1) yayınlandı.

10 Ocak 2012 tarihli ve 28169 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Tebliğ ile ;

OFİS VE İNSAN

Ofis Aydınlatması

Ofis Aydınlatması

Ofis aydınlatması ya da işyeri ışıklandırma düzeni, hem sağlık hem de çalışma verimliği açılarından üzerinde durulması gereken konular. İşyerinin her şeyden önce personelin huzurlu çalışmasına olanak verecek bir atmosfere sahip olması hepimizin kabul ettiği bir gerçektir.

İnsan Değiştikçe Gelişmeli, Geliştikçe Değişmeli

İnsan Değiştikçe Gelişmeli, Geliştikçe Değişmeli

İnsan Değiştikçe Gelişmeli, Geliştikçe Değişmeli

İŞ DÜNYASI

Kurumsal Denetim ve Denetim Taktikleri

Kurumsal Denetim ve Denetim Taktikleri

Denetim, kuruluşların yapmış oldukları faaliyetlerinin uygunluğunun ya da uygunsuzluğunun araştırılmasıdır.

HUKUK / MUHASEBE

İş Kanununa Göre İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Kanununa Göre İş Sağlığı ve Güvenliği

İşçileri iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumaya yönelik önlemleri almak ve onları bu konuda bilgilendirmek, İş Sağlığı ve Güvenliğinin temelini oluşturmaktadır.

KOBİMOBİL

Krizde Satış Geliştirme

Faruk Şener ile Ekonomik Kriz Yönetimi

Tufan KARACA ile YÖNETİM VİZYONU

Tufan Karaca

ARKAM YOK MARKAM VAR

  • Promosyon Kampanyası Nasıl Yapılır?

    Promosyon kampanyaları sadece FMCG değil hemen her sektörde uygulanabilir. Promosyona stratejisinin mantığı bilinirse bunu ürüne, sektöre uyarlamak için biraz beyin teri akıtmak yeterli olacaktır. Bu yazımızda KOBİ’ler için promosyon stratejisinin genel ilkelerini paylaşacağız.